ارتقاء الگوی سنجش کیفیت زندگی برپایه ظرفیت های رودخانه شهری (نمونه موردی: رودخانه زاینده رود و شهراصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نرگس سلطانی 1
پروین پرتوی 2
داریوش مرادی چادگانی 3
1 دانشجو دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
2 استاد، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
10.22034/usd.2024.2008549.1096
چکیده
از دیدگاه توسعه پایدار، انگاشت کیفیت زندگی رابطه مستقیمی با پایداری شهری دارد و در قرن اخیر با توجه به رشد سریع شهرها، این انگاشت تحت تأثیر ابعاد مختلفی قرار دارد به‌گونه‌ای که برنامه ­ریزی مناسب و مدیریت مؤثر برای بهبود کیفیت زندگی شهری ضروری است و ازآنجایی‌که کارکرد اصلی شهرها فراهم کردن مکان‌هایی برای افراد برای تجارت، تولید، ارتباط و زندگی است، سنجش کیفیت زندگی از دیدگاه ساکنان در برنامه­ ریزی شهرها برای پایداری شهر حائز اهمیت است. رودخانه­های شهری به‌عنوان یکی از عناصر طبیعی محیط شهری هستند که نقش مهمی در شکل‌گیری تحولات ساختاری و عملکردی شهرها دارند و مستقیم و غیرمستقیم زندگی ساکنان پیرامون خود را تحت تأثیر قرار می­دهند. رودخانه زاینده ­رود شهر اصفهان به‌عنوان یکی از رودخانه ­های طبیعی و میراثی شهر در چند قرن گذشته تا حال تأثیر بسزایی بر تحولات شهر و سطح کیفیت زندگی ساکنان پیرامون خود داشته و امروزه با مشکل خشکسالی مواجه است و این مسئله باعث کاستی در سطح کیفیت زندگی ساکنان پیرامون آن داشته و نیازمند توجه سطح کیفیت زندگی ساکنان به‌عنوان یک سیستم گزارش دهی در برنامه­ریزی شهری زاینده­رود است؛ بنابراین هدف این مقاله شناسایی و سنجش ابعاد کیفیت زندگی ساکنان پیرامون رودخانه زاینده­رود است. این پژوهش کاربردی و شیوه ترکیبی است و گردآوری داده ها بر اساس مطالعات اسنادی و میدانی و پیمایش و از ابزارهای مشاهده و پرسشنامه ساختاریافته و نیز تحلیل داده ها از تحلیل متون و تحلیل تاریخی در کنار تحلیل های کمّی چون تحلیل عاملی تأییدی بهره گرفته است. نتایج نشان داد که رودخانه زاینده‌رود به‌واسطه عملکرد و ویژگی‌های آن بر ابعاد کیفیت زندگی ساکنان پیرامونش تأثیر مستقیم دارد که ابعاد کیفیت زندگی ساکنان پیرامون زاینده­ رود شامل شش بعد "سیاسی و مدیریتی"، "اقتصادی"، "تاریخی"، "اجتماعی"، "کالبدی" و زیست محیطی" هستند که هر یک شامل چند مؤلفه و نشانگر است. "بعد اجتماعی" بر تغییرات دیگر ابعاد کیفیت زندگی ساکنان تعیین کننده است؛ بنابراین می توان اهداف برنامه شهری رودخانه زاینده‌رود را همسو با توقعات و انتظارات و سطح کیفیت زندگی ساکنان پیرامونش قرار داد تا از طریق راهبردهای این برنامه به ارتقاء کیفیت زندگی ساکنان کمک شایانی کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Improving the Quality-of-Life Assessment Model Based on the Capacities of Urban Rivers (Case Study: Zayandehrud River and Isfahan City)

نویسندگان English

Narges Soltani 1
Parvin Partovi 2
Daryoush Moradi Chadegani 3
1 Ph. D Candidate in Urbanism, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Art, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Art, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

From the point of view of sustainable development, the concept of quality of life (QOL) has a direct relationship with urban sustainability, and in the last century, due to the rapid growth of cities, this concept is influenced by various dimensions, so that Proper planning and effective management are necessary to improve the quality of urban life and considering that the main function of cities is to provide places for people to trade, produce, communicate and live. Measuring the QOL of urban environments in uran planning from the residents' point of view is important for the sustainability of the city. Urban rivers are one of the natural elements of cities that have an important role in the formation of structural and functional changes in cities and directly and indirectly affect the lives of the residents around them. Zayandehrud River in Isfahan city, as one of the natural and heritage rivers, had a significant impact on the developments of the city and the components of the QOL of the residents around it in the past few centuries and today it is facing the hazards (drought), and this problem has caused a deficiency in the QOL level. The lives of the residents surround it and it requires attention to the level of the QOL of the residents as a reporting system in the urban planning of Zayandehrud River. The article’s purpose has identified and assessed the dimensions of the QOL of the residents around the Zayandehrud River. This is applied research and based on quantitative and qualitative (Mixed methods), and data collection is based on documentary, field studies, surveys, observation tools and structured questionnaires, as well as data analysis has approved from document analysis and historical-structural analysis, along with quantitative analysis such as, Confirmatory Factor Analysis (CFA). The results showed that the dimensions of the QOL of the residents around Zayandehrud River include six dimensions: "political and managerial", "economic", "historical", "social", "physical" and "environmental", however, each of them includes several components and indicators. The "social dimension" determines the changes in other dimensions of the residents' QOL and includes the components of "identification", "sociability", "leisure time" and "mental health".

کلیدواژه‌ها English

Quality of Life (QOL)
Residents
Historical-Structural Analysis
Zayandehrud River
Isfahan City
  • آخوندی، عباس احمد، برک­پور، ناصر، خلیلی، احمد، صداقت نیا، سعید و صفی­یاری، رامین. (1393). سنجش کیفیت زندگی شهری در کلانشهر تهران. نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، 19(2)، 22-5.

DOI: 10.22059/JFAUP.2014.55385

  • آیت ا... زاده شیرازی، باقر (1381). ایران و جهان اسلام از نگاه اصفهان در شهر موزه نقش جهان. اثر، 33، 22-1.

http://journal.richt.ir/athar/article-1-241-fa.html

  • ارثیا، علیرضا و مهربانی گلزار، محمدرضا. (1397). الگوی توسعه شهری مبتنی بر عناصر طبیعی و ارزش آفرین نمونه مورد مطالعه: مادی های اصفهان و ارزش افزوده آن بر بافت همجوار. باغ نظر، 15(62)، 36-25.

https://doi.org/10.22034/bagh.2018.66283

  • اسماعیل زاده، حسن، صالح پور، شمسی و اسماعیل زاده، یعقوب. (1394). تحلیل کیفیت زندگی شهری و رابطه آن با مشارکت شهروندان در امور شهری مورد شناسی: شهر نقده. جغرافیا و آمایش شهری - منطقه ای، 5(17)، 246-227.

https://sid.ir/paper/236686/fa

  • براتی، ناصر و یزدان پناه شاه آبادی، محمدرضا. (1390). بررسی ارتباط مفهومی سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در محیط شهری (نمونه موردی: شهر جدید پردیس). جامعه پژوهی فرهنگی، 2(1)، 49-25.

https://sid.ir/paper/241236/fa

  • حبیبی، سارا، زبردست، اسفندیار و عزیزی، محمدمهدی (1395). سنجش کیفیت زندگی کالبـدی - محیطـی در شهرهای میانی ایران، بررسی موردی: قزوین، کاشـان و گرگـان. نامـۀ معمــاری و شهرسازی، ،17، 137-117.

https://doi.org/10.30480/aup.2016.324

  • خاتون آبادی، سید احمد، (1393). حکمرانی مشارکتی و مدیریت یکپارچه، راه حل نجات زاینده‌رود. ماهنامه دانش نما، 230، پیاپی 232، 38-22.

https://zayandehrud.com/c/2908/

  • رضوانی، محمدرضا، منصوریان، حسین و احمدی، فاطمه. (1388). ارتقای روستاها به شهر و نقش آن در بهبود کیفیت زندگی ساکنان محلی: (مطالعه موردی: شهرهای فیروزآباد و صاحب در استان های لرستان و کردستان). پژوهش های روستایی، 1(1)، 65-33.

https://jrur.ut.ac.ir/article_21825.html

  • روحی، زهره. (1393). زاینده‌رود و حیات ذهنی و عاطفی شهر. ماهنامه دانش نما، 230، پیاپی 232، 133-127.

https://www.magiran.com/p1380484

  • زبردست، اسفندیار و بنی عامریان، مهسا. (1388). بررسی ارتباط میان شاخصهای عینی و ذهنی بعد خدمات عمومی کیفیت زندگی شهری در شهر جدید هشتگرد. نامه معماری و شهرسازی، 2(3)، 22-5.

https://doi.org/10.30480/aup.2010.197

  • شاردن، ژان (1362). سفرنامه (بخش اصفهان). ترجمة حسین عریضى، نگاه، تهران.
  • شهرداری اصفهان (1390). برنامه راهبردی 1390. معاونت برنامه‌ریزی و توسعه، شهرداری اصفهان، اصفهان.
  • شهرداری اصفهان (1395). برنامه اصفهان 1400. معاونت برنامه‌ریزی و توسعه شهرداری اصفهان، شهرداری اصفهان، اصفهان.
  • شورای راهبری برنامه جامع شهر اصفهان (1400). گزارش مرحله اول برنامه جامع شهر اصفهان با رویکرد نوین (همراه با بیانیه چشم­انداز اصفهان 1410)، اصفهان.
  • صفدرنژاد، سید مجتبی؛ دانشپور، سیدعبد الهادی و بهزادفر، مصطفی. (1400). تبیین عملکردی و شناسایی ارزش های مکان های عمومی رودخانه محور از منظر طراحی شهری. فصلنامه مطالعات شهری، 10(38)، 48-31.

https://www.doi.org/10.34785/J011.2021.532

  • عبدی دانشپور، زهره، فلاحی، علیرضا و مرادی، داریوش.(1394). سنجش امکان پذیری به کارگیری سیستم گزارش دهی کیفیت زندگی در برنامه‌ریزی شهری. فصلنامه علمی و پژوهشی برنامه‌ریزی فضایی، 17(2)، 54-25.

https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22287485.1394.5.2.2.5

  • عشرتی، پرستو و دولابی، پویا.(1399). واکاوی منظر شهری تاریخی اصفهان مبتنی بر بنیانهای فرهنگی و طبیعی از آغاز تا پایان دوران صفوی. نشریه معماری و شهرسازی آرمانشهر، 13(33)، 164-151.

https://doi.org/10.22034/aaud.2019.163987.1761

  • علی اکبری، اسماعیل و امینی، مهدی. (1389). کیفیت زندگی شهری در ایران (1385-1365). رفاه اجتماعی، 10(36)، 148-121.

http://refahj.uswr.ac.ir/article-1-931-fa.html

  • عمرانی­پور، علی و محمد­مرادی، اصغر .(1390). سیر تحول محیط زاینده­رود و تعامل آن با شهر تاریخی اصفهان، مجله صفه، (55)، 184-172.

https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1683870.1390.21.4.12.6

  • غفاری نسب، اسفندیار. (1391). نقش شهروندی فعال در بهبود کیفیت زندگی شهری. مطالعات جامعه شناختی شهری (مطالعات شهری)، 2(2)، 162-139.

 https://sid.ir/paper/210387/fa

  • غلوم­بیک، لیزا. (1377). الگوهای شهری اصفهان پیش از صفویه. مجله معماری و شهرسازی، 42-43، 18-8.
  • قاسم­زاده، بهنام، پژوهان، موسی، حسین، حاتمی­نژاد و سجادزاده، حسن. (1393). تأثیر خشکسالی زاینده­رود در تعاملات اجتماعی و فضاهای جمعی اصفهان. محیط­شناسی، 40(2)، 498-481.

https://doi.org/10.22059/jes.2014.51214

  • قلعه نویی, محمود و حسین قلی پور، زهرا. (1395). ارزیابی تأثیر خشک شدن فصلی زاینده‌رود اصفهان در میزان حس دلبستگی افراد به فضاهای شهری آن (بررسی موردی: محدوده پل خواجو. نامه معماری و شهرسازی، 8(16)، 84-68.

https://doi.org/10.30480/aup.2016.282

  • قهرمانی، مریم و صیادی، کبری. (1395). ارزیابی کیفیت زندگی شهری از منظر توسعه پایدار در مجتمع های مسکونی مهر (نمونه موردی: مساکن مهر شهید بهشتی همدان). مطالعات محیطی هفت حصار،16 (4)، 60-47.

https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23225602.1395.4.16.7.4

  • کیانی، غلامحسین و ملکی، ریحانه.(1392). بررسی اثر خشکسالی زاینده‌رود بر تقاضای گردشگری شهر اصفهان،اولین همایش ملی گردشگری، جغرافیا و محیط‌زیست پایدار،همدان.

https://civilica.com/doc/248407

  • لطفی، صدیقه. (1388). مفهوم کیفیت زندگی شهری: تعاریف, ابعاد و سنجش آن در برنامه‌ریزی شهری. نگرش های نو در جغرافیای انسانی (جعرافیای انسانی)، 1(4)، 80-65.

https://sid.ir/paper/177061/fa

  • لطفی، حیدر و موسی­زاده، حسین. (1399). باززنده­سازی فضاهای باز اطراف رودخانه­ های شهری و نقش آن در کیفیت زندگی و امنیت شهروندان (مطالعه موردی: رودخانه النگدره در شهر گرگان). پژوهش ­های جغرافیای انسانی، 52(1)، 219-199.

https://doi.org/10.22059/jhgr.2018.256305.1007688

  • هاشم پور، رحیم، محمودی آذر، امین و مومن مرعشی، سید فواد .(1393). تحلیلی بر رابطه میان شاخصهای عینی و ذهنی کیفیت زندگی از منظر کیفیت و امنیت کالبدی در بافت قدیمی شهر ارومیه. مطالعات شهری، 3(12)، 46-33.

https://urbstudies.uok.ac.ir/article_10946.html

  • Åberg, E. U., & Tapsell, S. (2013). Revisiting the River Skerne: The long-term social benefits of river rehabilitation. Landscape and Urban Planning, 113, 94-103.‏

https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2013.01.009

  • Angriani, P., Ruja, I., & Bachri, S. (2018). River management: The importance of the roles of the public sector and community in river preservation in Banjarmasin (A case study of the Kuin River, Banjarmasin, South Kalimantan–Indonesia).Sustainable Cities and Society, 43, 11-20.

https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.08.004

  • Alam, K. (2011). Public attitudes toward restoration of impaired river ecosystems: Does residents’ attachment to place matter? Urban Ecosyst,14:635–653.

https://doi:10.1007/s11252-011-0176-5

  • Byrne, J. (2010). Environmental justice’ and Ecological justice’ in B.D. Solomon (ed) Encyclopedia of Geography, Sage Publications
  • Chou, R. J. (2016). Achieving successful river restoration in dense urban areas: Lessons from Taiwan. Sustainability, 8(11), 1159.‏

https://doi.org/10.3390/su8111159

  • Chul Ko, M. (2011). The effects of community quality of life on local policy decisions. (PhD Thesis), Virginia Polytechnic Institute and State University, United States.

https://vtechworks.lib.vt.edu/items/a63c4d2b-1346-42de-b8b5-5d00e35c391c/full

  • Costanza, R., Fisher, B., Ali, S., Beer, C., Bond, L., Boumans, R., & Farley, J. (2007). Quality of life: An approach integrating opportunities, human needs, and subjective well-being. Ecological economics, 61(2-3), 267-276.

https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2006.02.023

  • Dajian, Z., & Rogers, P. P. (2006). 2010 world expo and urban life quality in shanghai in terms of sustainable development. Chinese Journal of Population Resources and Environment, 4(1), 15-22.

https://doi.org/10.1080/10042857.2006.10677445

  • Das, D. (2008). Urban Quality of Life: A Case Study of Guwahati. Soc Indic Res, 88, 297–310.

https:// doi:10.1007/s11205-007-9191-6

  • Diener, , & Suh, E. (1997). Measuring quality of life: economic, social and subjective indicators. Social Indicators Research, 40, 189– 216.

DOI:10.1023/A:1006859511756

  • Dissart, J.-C., & Deller, S. C. (2000). Quality of Life in the Planning Literature. Journal of Planning Literature, 15(1), 135-160.

http://dx.doi.org/10.1177/08854120022092962

  • Ebrahimzadeh, I., Shahraki, A. A., Shahnaz, A. A., & Myandoab, A. M. (2016). Progressing urban development and life quality simultaneously. City, Culture and Society, 7(3), 186-193.

https://doi.org/10.1016/j.ccs.2016.03.001

  • Economist, (2005). The Economist Intelligence Unit’s Quality of Life Index.

https://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.PDF

  • Fasli, M., Sahin, N. P., & Vehbi, B. O. (2007). AN ASSESSMENT OF QUALITY OF LIFE IN RESIDENTIAL ENVIRONMENTS: CASE OF SELIMIYE QUARTER IN WALLED CITY OF NICOSIA, NORTH CYPRUS.

https://www.gla.ac.uk/media/Media_48178_smxx.pdf

  • Foley, P. (2010). Biomimicry, innovation, and sustainability. San Diego Zoo, San Diego.
  • Forouhar, A., & Hasankhani, A.(2018). Urban Renewal Mega Projects and Residents’ Quality of Life: Evidence from Historical Religious Center of Mashhad Metropolis. Journal of Urban Health, 95(2), 232–244.

https://doi:10.1007/s11524-017-0224-4

  • Friedman, M. (1997). Improving the quality of life: a holistic scientific strategy, Westport, Pergamon, London.
  • Gheitarani, N., El-Sayed, S., Cloutier, S., Budruk, M., Gibbons, L., & Khanian, M. (2020). Investigating the mechanism of place and community impact on quality of life of rural-urban migrants. International Journal of Community Well-Being, 3, 21-38.‏
  • Guida, C., & Carpentieri, G. (2021). Quality of life in the urban environment and primary health services for the elderly during the Covid-19 pandemic: An application to the city of Milan (Italy). Cities, 110, 103038

https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.103038

  • Hermida, M. A., Cabrera-Jara, N., Osorio, P., & Cabrera, S. (2019). Methodology for the assessment of connectivity and comfort of urban rivers. Cities, 95(102376), 1-14.

https://doi:doi.org/10.1016/j.cities.2019.06.007

  • Marans, R. W., & Stimson, R. J. (Eds.). (2011). Investigating quality of urban life: Theory, methods, and empirical research(Vol. 45). Springer Science & Business Media.
  • Marans, R. W. (2012). Quality of urban life studies: An overview and implications for environment-behaviour research. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 35, 9-22.

https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.02.058

  • Marans, R. W. (2015). Quality of urban life & environmental sustainability studies: Future linkage opportunities. Habitat International, 45(1), 47-52.

https://doi:10.1016/j.habitatint.2014.06.019 

  • Massam, B. H. (2002). Quality of life: public planning and private living. Progress in planning, 58, 141-227.

https://doi.org/10.1016/S0305-9006(02)00023-5

  • Megone, C. (1990). The quality of life: Starting from Aristotle. In: Baldwin, S, Godfrey, C, Propper, C, (Eds), Quality of Life: Perspectives and Policies. Biddles, London, 28-41.
  • Mohamad Mostafa, A. (2012). Quality of Life Indicators in Value Urban Areas: Kasr Elnile Street in Cairo. ASEAN Conference on Environment-Behaviour Studies, Bangkok, Thailand, 16-18 July 2012(Social and Behavioral Sciences),50, 254-270.

https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.08.032

  • Moller, V., & Schlemmer, L. (1982), Quality of life in South Africa: towards an instrument for the assessment of quality of life and basic needs. Social Indicators Research, 12, 225–279.

https://doi.org/10.1007/BF00319805

  • Mousazadeh, H. (2022). Environmental Social Science and Urban Environment Management: A Review of Pathways Linking Policies and Planning to Citizens Living by the River. Quaestiones Geographicae, 41(4), 127-139.‏

DOI:10.14746/quageo-2022-0043

  • Mousazadeh, H., Ghorbani, A., Azadi, H., Almani, F. A., Mosazadeh, H., Zhu, K., & Dávid, L. D. (2023). Sense of place attitudes on quality of life during the COVID-19 Pandemic: The case of Iranian residents in Hungary. Sustainability, 15(8), 6608.‏

https://doi.org/10.3390/su15086608

  • Mouratidis, K. (2021). Urban planning and quality of life: A review of pathways linking the built environment to subjective well-being. Cities, 115, 103229.‏

https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103229

  • Muhammed, Z., & Abubakar, I. R. (2019). Improving the quality of life of urban communities in developing countries. Responsible Consumption and Production. Encyclopedia of the UN Sustainable Development Goals. Springer, Cham.

 https://doi. org/10.1007/978-3-319-71062-4_25-1

  • (2014). How's Life? Measuring Well-being, OECDPublishing.

http://www.oecdbetterlifeindex.org/

  • Othman, A. R., & Majid, N. H. A. (2016). Urban River and Its Heritage Value: A river of life at Precinct7,KualaLumpur. Environment-Behaviour Proceedings Journal, 1(1), 58-67.

http://dx.doi.org/10.21834/e-bpj.v1i1.272

  • Pacione, M. (2003). Urban environmental quality and human wellbeing—a social geographical perspective. Landscape and urban planning, 65(1-2), 19-30.

https://doi.org/10.1016/S0169-2046(02)00234-7

  • Pacion, M. (2005). Urban geography : global perspective, London: Routledge , Second edition.
  • Pal, A. K., & Kumar, U. C. (2005), “Quality of life concept for the evaluation of societal development of rural community in west Bangal, India”. Asia-Pacific Journal of Rural Development ,15(2):83-93

http://dx.doi.org/10.1177/1018529120050205

  • Phillips, (2006). Quality of Life; Concept, Policy, and Practice. Routledge: London.
  • Procopiuck, M., & Rosa, A. (2015). Evaluation of communities’ perception on public policies, urban rivers functions, and qualities: the Belém River case in Curitiba. Urban Water Journal, 12(7), 597-605.

https://doi.org/10.1080/1573062X.2015.1024690

  • Shafaghat, A., Ghasemi, M. M., Keyvanfar, A., Lamit, H., & Ferwati, M. S. (2017). Sustainable riverscape preservation strategy framework using goal-oriented method: Case of historical heritage cities in Malaysia. International Journal of Sustainable Built Environment, 6(1), 143-159.

https://doi.org/10.1016/j.ijsbe.2017.03.003

  • Saville, E. (2020). New-Urban Living in Small-but-Perfect Singapore.

https://internationalliving.com/new-urban-living-in-small-but-perfect-singapore-trl

  • Turkoglu, H. (2015). Sustainable development and quality of urban life. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 202, 10-14.‏

https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.08.203

  • (1995), Human Development Report, Oxford University Press, New York.
  • United Nations Human Settlements Programme (UN - Habi-tat),(1998). Global Urban Indicators Database, Version 2 , available in .

https://www.unhabitat.org

  • United Nations Headquarters, (2019). On the occasion of the World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development, New York.

http://www.citylab.com/commyte/2014/04/tearingdown-urban-highway-can-give-rise-whole-new-city/8924/

  • Van Kamp, I., Leidelmeijer, K., Marsman, G., & De Hollander, A. (2003). Urban environmental quality and human well-being: Towards a conceptual framework and demarcation of concepts; a literature study. Landscape and urban planning, 65(1-2), 5-18.‏

https://doi.org/10.1016/S0169-2046(02)00232-3

  • Velibeyoglu, H. (2014). Assessing subjective quality of urban life at neighborhood scale”, (Ph.D Thesis), School of Engineering and Sciences of İzmir Institute of Technology, Turkey.

http://hdl.handle.net/11147/4165

  • World Health Organization (1997), WHOQOL: Measuring Quality of Life. Geneva:WHO.
  • WHOQOL Group .(1993). Study protocol for the World Health Organization project to develop a quality of life assessment instrument. Quality of Life Research, 2(2):153-9

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8518769/

  • Zebardast, E. and Nooraie, H. (2017). The Housing Domain of Quality of Life (QOL) in the Decayed Historic Areas of Isfahan (DHI). Journal of Fine Arts: Architecture & Urban Planning, 21(4), 29-38.

https://doi.org/10.22059/jfaup.2017.61654

 

توسعه پایدار شهری
دوره 6، شماره 19
تابستان 1404
صفحه 1-27