شناسایی عوامل مؤثر در ایجاد احساس تنهایی در فضای شهر با استفاده از تحلیل عاملی

طهماسبی‌زاده, فرشاد; طغیانی, شیرین; محمدی, محمود

doi:10.22034/usd.2024.2026872.1242

شناسایی عوامل مؤثر در ایجاد احساس تنهایی در فضای شهر با استفاده از تحلیل عاملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فرشاد طهماسبی‌زاده ¹

شیرین طغیانی ²

محمود محمدی ³

¹ دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

² استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

³ دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

10.22034/usd.2024.2026872.1242

چکیده

احساس تنهایی یک مشکل روان‌شناختی و اجتماعی و به‌عنوان بیماری همه‌گیر پنهان در قرن 21 مطرح است، محیط و فضاهای شهری، به‌عنوان محل زندگی و فعالیت، بر ایجاد و افزایش شدت این احساس تأثیرگذار هستند. شناسایی عوامل ایجادکننده احساس تنهایی در محیط‌های شهری به برنامه‌ریزان و طراحان کمک می‌کند تا با ایجاد محیط‌هایی انسان‌محور، از بروز و شیوع این احساس در شهروندان جلوگیری کرده یا آن را کاهش دهند. هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در ایجاد احساس تنهایی در فضای شهر با استفاده از تحلیل عاملی است. ازنظر روش‌شناختی، پژوهش حاضر از نوع آمیخته، بر اساس ماهیت هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت روش، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را خبرگان حوزه‌های روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، علوم اجتماعی، معماری، شهرسازی و روان‌شناسی اجتماعی تشکیل داده‌اند. حجم نمونه با روش ماشین‌حساب معادلات ساختاری 100 نفر انتخاب شد، توزیع پرسشنامه بر اساس روش گلوله برفی به افراد خبره در موضوع پژوهش توزیع گردید. روایی ابزار به روش قضاوتی مورد تأیید قرار گرفت و پایایی نیز بر اساس آزمون بارتلت و KMO تأیید شد. در تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج نشان داد که 16 عامل شامل فقدان ارتباط به طبیعت در فضای شهر، فقدان پیوند بین فضای شهر و هویت شهروندان، از بین رفتن ارتباط بین فضای شهر و فرهنگ سنتی، تأثیر فناوری بر تعاملات اجتماعی، دسترسی نامناسب به مکان‌های اجتماعی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی، نابرابری اجتماعی و اقتصادی، کمبود مشارکت اجتماعی، شرایط نامناسب مسکن، دسترسی نامناسب به مراکز خرید روزانه، روزمرگی در زندگی، نارضایتی از محل زندگی، ترافیک شهری، عدم دسترسی به فضاهای سبز و پارک‌ها، مهاجرپذیری و بالا بودن تراکم جمعیتی در محیط شهر باعث ایجاد احساس تنهایی می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

تنهایی

احساس تنهایی

فضای شهر

تحلیل عاملی

20.1001.1.27170128.1404.6.21.5.4

موضوعات

شهرسازی

عنوان مقاله English

Identifying Factors in Urban Loneliness Using Factor Analysis

نویسندگان English

Farshad Tahmasebizadeh ¹

Shirin Toghyani ²

Mahmoud Mohammadi ³

¹ Ph.D. Student in Urban Planning, Department of Urban Planning, Faculty of Art & Urbanism , Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran.

² ssistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Art & Urbanism, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran.

³ Associate Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture & Urbanism, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran.

چکیده English

The feeling of loneliness is a psychological and social problem and is considered a hidden pandemic in the 21st century. The urban environment and spaces, as the place of living and activity, have an impact on creating and intensifying this feeling. Identifying the factors that cause a sense of loneliness in urban environments can help planners and designers create human-centric environments to prevent or reduce the occurrence and spread of this feeling among citizens. The aim of this research is to identify the factors influencing the creation of a sense of loneliness in the urban space using factor analysis. Methodologically, the present research is mixed-method, applied based on the nature of the objective, and descriptive-analytical in terms of the nature of the method. The statistical population of the research consists of experts in the fields of psychology, sociology, social sciences, architecture, urban planning, and social psychology. The sample size was 100 selected by the structural equation modeling calculator method. The questionnaire was distributed to experts in the research topic based on the snowball method. The validity of the instrument was confirmed by judgmental method, and the reliability was confirmed based on Bartlett's test and KMO. Exploratory factor analysis method was used for data analysis. The results showed that 16 factors including lack of connection to nature in urban space, lack of connection between urban space and citizens' identity, loss of connection between urban space and traditional culture, impact of technology on social interactions, inappropriate access to social places, economic and social problems, social and economic inequality, lack of social participation, unsuitable housing conditions, inadequate access to daily shopping centers, routineness in life, dissatisfaction with place of residence, urban traffic, lack of access to green spaces and parks, immigration, and high population density in the urban environment cause a sense of loneliness

کلیدواژه‌ها English

Loneliness

Feeling of Loneliness

Urban Space

Factor Analysis

· بهامین، معصومه، و کوروش نیا، مریم. (1396). رابطه بین مهارتهای اجتماعی و سازگاری اجتماعی به واسطه احساس تنهایی در نوجوانان. روشها و مدلهای روان شناختی، 8(3 (پیاپی 29) )، 268-253.

https://sid.ir/paper/227482/fa

· حجتی، رحیم، کاظمی پور، شهلا، پوریوسفی، حمید، و مرادی، علی. (1399). اثربخشی انزوای اجتماعی، تنهایی و هویت دینی سالمندی بر از خود بیگانگی اجتماعی آن‌ها (مورد مطالعه: آسایشگاه‌های سالمندی شهر رشت). مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 10 (36)، 54-29.

https://sanad.iau.ir/Journal/urb/Article/1015840/FullText

· دلشاد نوقابی، علی، نورمحمدی، زهرا، حمیدی، مهلا، و خلیلی، فاطمه. (1401). ارتباط احساس تنهایی و سبک زندگی سالم در سالمندان شهرستان گناباد در سال 1396. دانشور پزشکی، 30(1)، 45-36.

https://doi.org/10.22070/daneshmed.2022.12790.0

· طهماسبی‌زاده، فرشاد، طغیانی، شیرین، و محمدی، محمود. (1403 الف). تحلیل و تفسیر عوامل ایجادکننده احساس تنهایی در شهر اصفهان. فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، 13 (52)، 93-68.

https://doi.org/10.71740/ges.2024.1127985

· طهماسبی زاده، فرشاد، طغیانی، شیرین و محمدی، محمود. (1403 ب). برنامه‌ریزی شهری و تنهایی: تحلیل جامع شاخص‌های مؤثر در ایجاد بحران تنهایی. فصلنامه علمی پژوهش‌های فضا و مکان در شهر، 8(32)، 5-34

https://doi.org/10.22034/jspr.2025.2050246.1101

· کبودی، مهناز. 1400. تأثیر بازی‌درمانی گروهی بر سازش یافتگی اجتماعی، احساس تنهایی و مهار خشم کودکان 11 - 12 سال. رهبری آموزشی کاربردی، 21(119)، 79-88.

http://dx.doi.org/10.52547/JPS.21.119.2199

· مرادی، ابوالفضل، نیک‌آیین، زینت و منوچهری، جاسم. (1400). طراحی مدل تأثیر ناگویی هیجانی بر ملال فراغت و تنهایی اجتماعی با نقش تعدیلگر فعالیت بدنی سالمندان شهر تهران. مطالعات روان‌شناسی ورزشی، 10 (36)، 258-237.

https://doi.org/10.22089/spsyj.2021.9051.1981

· Bartlett, M. S. (1950). Tests of significance in factor analysis. British Journal of Statistical Psychology, 3 (2), 77-85.

https://doi.org/10.1111/j.2044-8317.1950.tb00285.x

· Beller, Johannes, & Adina Wagner. (2018). Loneliness, social isolation, their synergistic interaction, and mortality. Health Psychology, 37 (9), 808-813.

https://doi.org/10.1037/hea0000605

· Cacioppo, J.T., & Patrick, W. (2008). Loneliness: Human Nature and the Need for Social Connection. W.W. Norton & Company.

· Cacioppo, J.T., Hawkley, L.C., Ernst, J.M., Burleson, M., Berntson, G.G., Nouriani, B., & Spiegel, D. (2006). Loneliness within a nomological net: an evolutionary perspective. Journal of Research in Personality, 40 (6), 1054-1085.

https://doi.org/10.1016/j.jrp.2005.11.007

· Chew, S. Y. (2021). Loneliness experience among cognitively-intact elderly nursing home residents in Singapore – an exploratory mixed methods study. Archives of Gerontology and Geriatrics, 98.

https://doi.org/10.1016/j.archger.2021.104572

· Cigna. (2018). Cigna U.S. loneliness index: Survey of 20,000 Americans examining behaviors driving loneliness in the United States.

https://www.multivu.com/players/English/8294451-cigna-us-loneliness-survey/

· cigna. 2020. Loneliness and the Workplace U.S. Report.

https://chapmaninstitute.com/wpcontent/uploads/169_Cigna_National_Loneliness_Survey.pdf

· Evans, G. W. (2003). The built environment and mental health. Journal of Urban Health, 80 (4), 536-555.

https://doi.org/10.1093/jurban/jtg063

· Francis, J., Giles-Corti, B., Wood, L., & Knuiman, M. (2012). Creating sense of community: The role of public space. Journal of Environmental Psychology, 32 (4), 401-409.

https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2012.07.002

· Hair, J. F, Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Pearson. Retrieved from

https://eli.johogo.com/Class/CCU/SEM/_Multivariate%20Data%20Analysis_Hair.pdf

· Hawkley, L.C., & Cacioppo, J.T. (2010). Loneliness Matters: A Theoretical and Empirical Review of Consequences and Mechanisms." Annals of Behavioral Medicine 40 (2), 218-227.

https://doi.org/10.1007/s12160-010-9210-8

· Hawkley, L. C, Hughes, M. E., Waite, L. J., Masi, Ch. M., Thisted, R. A., & Cacioppo, J. T. (2008). From social structural factors to perceptions of relationship quality and loneliness: the Chicago health, aging, and social relations study. The Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 63 (6), 375-384.

https://doi.org/10.1093/geronb/63.6.S375

· Hofman, A., Overberg, R. I., Schoenmakers, E. C., & Adriaanse, M. C. (2022). Social and emotional loneliness in a large sample of Dutch adults aged 19-65: Associations with risk factors. Psychiatry Research, 313.

https://doi.org/10.1016/j.psychres.2022.114602

· Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., Baker, M., Harris, T., & Stephenson, D. (2015). Loneliness and Social Isolation as Risk Factors for Mortality. Perspectives on Psychological Science, 10 (2), 227-237.

https://doi.org/10.1177/1745691614568352

· Jingyue, Zh., & Nan, Lu. (2022). How does neighbourhood environment influence loneliness in later life in Urban China? The role of financial status. Health and Social Care in the Community, 30(6).

https://doi.org/10.1111/hsc.13950

· Kaiser, H. F. (1970). A second-generation Little Jiffy. Psychometrika 35 (4), 401-415.

https://doi.org/10.1007/BF02291817

· Kearns, A., Whitley, E., Tannahill, C., & Ellaway, A. (2015). Lonesome Town'? Is Loneliness Associated with the Residential Environment, including Housing and Neighbourhood Factors? J Community Psychol, 43(7),849–867.

https://doi.org/10.1002/jcop.21711

· Lim, M. H., Eres, R., & Peck, C. (2019). The Young Australian Loneliness Survey: Understanding loneliness in adolescence and young adulthood. VicHealth & Swinburne University of Technology. Retrieved from

https://www.vichealth.vic.gov.au//media/ResourceCentre/PublicationsandResources/Socialconnection/The-young-Australian-loneliness-survey-(Accessed January 20, 2022).

· Lim, M.H., Eres, R. & Vasan, S. (2020). Understanding loneliness in the twenty-first century: an update on correlates, risk factors, and potential solutions. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 55, 793–810.

https://doi.org/10.1007/s00127-020-01889-7

· MacCallum, R. C, & Widaman, K. F. (2005). Factor analysis. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

· Mariana, V, and et al Lima. 2021. The Relationship Between Urbanization and Loneliness: A Systematic Review. Frontiers in Psychology 12.

· McPherson, M., Smith-Lovin, L., & Cook, J. M. (2001). Birds of a Feather: Homophily in Social Networks. Annual Review of Sociology, 27, 415–444.

http://www.jstor.org/stable/2678628

· Murthy, V.H. (2020). Together: The Healing Power of Human Connection in a Sometimes-Lonely World. New York: Harper Collins.

· NHK. (2021). survey: Number of people feeling lonely hits record high of over 10 million amid aging society. NHK World-Japan."

· Peplau, L. A., & Perlman, D. (1982). Perspectives on loneliness. In L. A. Peplau and D. Perlman (Eds.), Loneliness: A sourcebook of current theory, research and therapy (pp. 1-18). New York: John Wiley & Sons.

· Rokach, A., & Bacanli, H. (2001). Perceived causes of loneliness: A cross-cultural comparison. Social Behavior and Personality: an international journal, 29 (2),169-182.

http://dx.doi.org/10.2224/sbp.2001.29.2.169

· Rokach, A. (2000). LONELINESS AND THE LIFE CYCLE. Psychological Reports, 86 (2),629-642.

https://doi.org/10.2466/pr0.2000.86.2.629

· Russell, D., Peplau, L. A., & Catrona, C., E. (1980). The revised UCLA Loneliness Scale: Concurrent and discriminant validity evidence. Journal of Personality and Social Psychology, 39 (3), 472-480.

https://doi.org/10.1037//0022-3514.39.3.472

· Russell, D. W. (1996). UCLA Loneliness Scale (Version 3): Reliability, Validity, and Factor Structure. Journal of Personality Assessment, 66 (1), 20-40.

https://doi.org/10.1207/s15327752jpa6601_2

· Scharf, Th., & Gierveld, J. (2008). Loneliness in urban neighbourhoods: an Anglo-Dutch comparison. European Journal of Ageing, 5 (2),103-115.

https://doi.org/10.1007/s10433-008-0080-x

· Scharf, T., Phillipson, C., & Smith, A. E. (2005). Social exclusion of older people in deprived urban communities of England. European Journal of Ageing, 2(2), 76–87.

https://doi.org/10.1007/s10433-005-0025-6

· Shearer, R., & Davidhizar, R. (1999). Conquering loneliness. Elderly Care, 11 (2), 12-15.

https://doi.org/10.7748/eldc.11.2.12.s6

· Victor, Ch. R., & Pikhartova, J. (2020). Lonely places or lonely people? Investigating the relationship between loneliness and place of residence. BMC Public Health, 20(1),778.

https://doi.org/10.1186/s12889-020-08703-8

· Weiss, R. S. (1973). Loneliness: The Experience of Emotional and Social Isolation. Cambridge, MA: MIT Press.

· Young, J. E. (1982). Loneliness, Depression and Cognitive Therapy: Theory and Application. In L. A. Peplau, & D. Perlman (Eds.), Loneliness: A Sourcebook of Current Theory, Research and Therapy. New York: Wiley.