تحلیل اثرات عوامل اقتصادی بر تخلفات ساختمانی (مطالعه موردی: شهر خرم آباد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عنایت‌الله میرزایی
سید رضا آزاده
استادیار، گروه مهندسی شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.
10.22034/usd.2024.2025871.1237
چکیده
رشد فزاینده شهرنشینی و افزایش تقاضای مسکن، باعث شد تا تخلفات ساختمانی به‌صورت قابل‌توجهی افزایش یافته و تبدیل به یک چالش جدی در نظام شهرسازی شود. شهر خرم‌آباد در سال‌های اخیر با روند افزایشی تخلفات ساختمانی مواجه بوده است. در سال 1401 حدود 2450 میلیارد ریال جرائم ساختمانی در شهر خرم­آباد برای ساخت‌وسازکنندگان در نظر گرفته شده است. هدف از این پژوهش، بررسی چگونگی تأثیرگذاری شاخص‌های اقتصادی بر میزان تخلفات ساختمانی در شهر خرم­آباد طی سال‌های 1393 تا 1401 بود. پژوهش حاضر در زمره پژوهش­های کمی مبتنی بر تحلیل‌های همبستگی و رگرسیونی است و داده ­ها و اطلاعات موردنیاز به روش اسنادی از منابع و مراجعی چون سالنامه‌های آماری استان لرستان و همچنین آمار درج شده در پایگاه­ داده­های شهرداری خرم‌آباد گردآوری گردید. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از روش همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون استفاده شد. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که شاخص مبلغ تخلفات ساختمانی در کمیسیون‌های بدوی و تجدیدنظر، با تمام شاخص‌های اقتصادی به‌جز شاخص تعداد پروانه‌های ساختمانی رابطه معنادار دارد. شاخص قیمت مسکن، شاخص قیمت اجاره و شاخص قیمت نگهداری و تعمیر واحدهای مسکونی در سطح معنی­داری 99 درصد و با ضریب بالای 90/0 با مبلغ تخلفات ساختمانی بیشترین همبستگی را داشتند. طبق نتایج پژوهش، شاخص مبلغ تسهیلات پرداختی بانک‌ها به بخش ساختمان و مسکن نیز در سطح معنی‌داری 99 درصد با مبلغ تخلفات ساختمانی ارتباط معنادار و همبستگی بسیار بالا دارد. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون از بین 12 شاخص مستقل اقتصادی، پنج شاخص شامل متوسط اجاره ­بهای ماهانه در قراردادهای منعقد شده بین موجر و مستأجر به ازای یک مترمربع زیربنای واحد مسکونی، مبلغ تسهیلات پرداختی بانک‌ها به بخش مسکن و ساختمان، شاخص قیمت مسکن، شاخص قیمت نگهداری و تعمیر واحدهای مسکونی و ارزش‌افزوده بخش ساختمان بیشترین تأثیرگذاری را بر تخلفات ساختمانی در شهر خرم‌آباد داشتند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis the Role of Economic Factors Affecting Construction Violations (Case Study: Khorramabad City)

نویسندگان English

Enayat Mirzaei
Seyed Reza Azadeh
Assistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Engineering, Lorestan University, Khorramabad, Iran.
چکیده English

One of the most important issues in today's cities is construction violations. Due to growth of urbanization and increasing demand of the field of urban construction and housing, construction violations in the Iranian cities have increased in recent and decades years. Despite the development of urban planning laws, a large number of construction violations occur in Iranian cities every year. These violations have serious effect on the quality of urban life and urban structure. Hence, it is imperative to address the reasons for the happening of construction violations in building process. Because of the extensive range of effects and consequences of construction violations and the growing occurrence of these violations, it is essential to consider these violations in the context of economic situation in Iran. In addition, discovering the cause of building violations in this context reveal new insights to deal with construction violations more effectively. I this regard, Khorramabad city in the west of Iran has special climatic conditions. This city is facing a severe shortage of land and housing. Therefore, this city is prone to construction violations. Hence, it was selected for study. The main purpose of this research was to analyze the relationship between economic indicators and the Price (as penalty of construction violations) in the mentioned city during the years 2013 to 2014. In spite of numerous studies in this field, this subject of area has been less considered in previous studies. Data and information required by documentary methods, reviewing statistical yearbooks of Lorestan province. The amounts as penalty of construction violations during the years 2014 to 2022were extracted from the database of the municipality; as a dependent variable. The link between independent variables (economic indicators) and dependent variable was investigated using Pearson correlation and regression analysis. The Pearson coefficient demonstrates how closely quantitative variables are related linearity. Regression model also shows the collective effects of independent variables on the dependent variable. The results of Pearson's correlation coefficient showed that the indicator of the Price of construction violations in the primary and appeal commissions had a significant relationship with all economic indicators except the number of building permits. In this context, housing price index, rental price index, and maintenance and repair price index of residential units have the highest correlation with the price of construction violations at a significant level of 99% and with a coefficient above 0.90. According to the results of the research, the price of facilities paid by banks to the building and housing sector has a significant relationship and high correlation with the price of construction violations at a significant level of 99%. Based on the results of regression analysis, among 12 independent economic indicators, five indicators (average monthly rent in contracts concluded between lessor and lessee, the price of facilities paid by banks to the building and housing sector, housing price index, maintenance and repair price index of residential units and added value construction sector) have the greatest impact on construction violations in Khorramabad city. These results indicate that it is important to look at this phenomenon from economic window.

کلیدواژه‌ها English

Construction Violations
Economic Variables
Physical Development
Khorramabad
  • اسکندری عین الدین، هادی، غفاری گیلانده، عطا، و نظم فر، حسین (1402). بررسی عوامل اصلی اثرگذار بر بروز تخلفات ساختمانی در ساخت‌وسازهای شهری در شهر بستان آباد، فصلنامه مطالعات علوم محیط زیست، 8(1)، 5900-5583.

 10.22034/JESS.2022.354131.1837

  • اسمعیل پور، نجما، هروی، زهرا، حیدری هامانه، الهام (1398). بررسی علل وقوع تخلفات ساختمانی در شهرهای ایران با تأکید بر نقش شهرداری (مطالعه موردی: محدوده منطقه 1 شهریزد)، مطالعات شهری، 8(31)، 30-17.

10.34785/J011.2019.225

  • اجزاء شکوهی، محمد، صمدی، رضا، گودرزی، نصرت اله، و قنبری، محمد (1395). تحلیل و بررسی علل تخلفات ساختمانی در کلان شهرها با تاکید بر قوانین و ضوابط شهرسازی (مطالعه موردی: مناطق سه و نه شهر مشهد)، جغرافیا و توسعه فضای شهری، 3(2)، 18-1.

 https://doi.org/10.22067/gusd.v3i2.32114

  • پریزادی، طاهر، شاهرخی فر، زینب، کریمی، علیرضا، و احمدی، فاطمه (1400). تحلیل عوامل موثر بر بروز تخلفات ساختمانی با تاکید بر جایگاه کمیسیون ماده صد (مورد شناسی: مناطق 22گانه کلان شهر تهران)، جغرافیا و آمایش شهری منطقه ای، 11(39)، 112-81.

10.22111/GAIJ.2021.6309

  • پژوهان، موسی، داراب خانی، رسول، جعفری، المیرا، و زینل زاده، اردلان (1393). بررسی و تحلیل عوامل موثر بر تخلفات ساختمانی در شهرهای کوچک (نمونه موردی : بابلسر)، پژوهش های جغرافیای برنامه ریزی شهری، 2(2)، 252-239.

10.22059/JURBANGEO.2014.51970

  • حاتمی نژاد، حجت، آریانی، افشین، و بهره مند، نیازعلی (1400). تحلیل عوامل موثر بر تخلفات ساختمانی در منطقه دو شهرداری مشهد، نشریه جغرافیدانان، 1(2)، 85-72.

https://www.sid.ir/paper/1004974/fa

  • حکمت­نیا، حسن (1398)، بررسی عملکرد کمیسیون ماده 100 شهرداری یزد و آثار آن بر شهرنشینی و شهرسازی با استفاده از برنامه­ریزی سناریو، پژوهش ­های جغرافیای انسانی، 51(2) ، 409-387.

10.22059/jhgr.2017.240148.1007530

  • دالوند، محمد، کارگر، بهمن، توکلان، علی (1401). تحلیل عوامل مؤثر بر تخلفات در ساخت‌وسازهای شهری (مورد: ناحیه 1 شهرداری منطقه 39 کلانشهر تهران)، برنامه ریزی و توسعه محیط شهری، 2(6)، 16-1.

10.30495/JUEPD.2022.690607

  • روستا، مجتبی، صحراییان، زهرا، و رفیعیان، مجتبی (1397). تحلیل فضایی تخلفات ساختمانی در شهر جهرم، جغرافیا و برنامه ریزی، 22(65)، 182-163.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_8249.html

  • سلطانی، لیلا، و دارابی، مریم (1395). ارزیابی کیفیت محیط در محله های تاریخی شهرها (مطالعۀ موردی: محلۀ نفرآباد شهر ری)، پژوهشهای جغرافیای انسانی، 48(3)، 439-429.

10.22059/JHGR.2016.51980

  • عمید، حسن (1378). فرهنگ عمید، چاپ دوازدهم، انتشارات امیرکبیر، تهران.
  • عابدینی، اصغر، آزمون، مجتبی، آذرکیش، کیارش، و مشتاقی، سینا (1402). کاهش اثرات جزایر گرمایشی شهر از طریق مصالح روسازی خنک(نمونه مطالعاتی: منطقه 8کلان‌شهر تبریز)، توسعه پایدار شهری،  4(13)، 128-105.

10.22034/USD.2024.2008122.1092

  • کمانرودی کجوری، موسی (1393). تخلفات ساختمانی و تغییرات فضایی ـ کالبدی در مناطق کلانشهر تهران، تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 1(2)، 76-65.

http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-2454-fa.html

  • گیدنز، آنتونی (1381). جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، چاپ هفتم، نشر نی، تهران.
  • گلمهر، احسان (1397). بررسی علل و عوامل موثر در ساخت‌وسازهای غیر مجاز در شهر قزوین، جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 8(31)، 113-101.

20.1001.1.22286462.1397.8.3.8.9

  • لاله پور، منیژه، سرور، هوشنگ، اسمعیل پور، مرضیه، و مرادی کوچی، سمیرا (1398). بررسی وضعیت تخلفات ساختمانی و علل و انگیزه های وقوع آن در شهر شیراز، جغرافیا و آمایش شهری منطقه ای، 9(30)، 76-59.

10.22111/GAIJ.2019.4448

  • محمدی ده چشمه، مصطفی، و سعیدی، جعفر (1393). آسیب شناسی تخلفات موضوع کمیسیونهای ماده 344 قانون شهرداری بر اساس یافته‌های تطبیقی از کلانشهرهای ایران، دو فصلنامه دانش و پژوهش حقوقی، 3(1)، 168-139.

https://ajkrl.scu.ac.ir/article_11450.html

  • منوچهری میاندوآب، ایوب، عابدینی، اصغر، و حکمت نیا، حسن (1398). بررسی و تحلیل تخلفات ساختمانی و تبیین عوامل کلیدی تأثیرگذار بر آن در شهر یزد، مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 6(18)، 32-7.

https://shahr.journals.umz.ac.ir/article_2180.html

  • یوسفی، سمیرا، رفیعیان، مجتبی، و تقوایی، علی اکبر (1398). تحلیل فضایی تأثیر ظرفیت های اقتصادی و کالبدی مناطق سه گانه شهر قزوین بر بروز تخلفات ساختمانی، پژوهشهای جغرافیایی برنامه ریزی شهری، 7(4)، 676-655.

10.22059/JURBANGEO.2019.256799.904

  • Blanco, H. Alberti, M. Forsyth, A. Krizek, K. J. Rodriguez, D. A. Talen, E. & Ellis, C. (2009). Hot, congested, crowded and diverse: Emerging research agendas in planning. Progress in Planning, 71(4), 153-205.

https://doi.org/10.1016/j.progress.2009.03.001

  • Boob, T. N. & Rao, Y. R. M. (2012). Violation of building Byelaws and development control rules: A case study. IOSR Journal of Mechanical and Civil Engineering (IOSR JMCE), 2(4), 48-59.

10.9790/1684-0244859

  • Fekade, W. (2000). Deficits of formal urban land management and informal responses under rapid urban growth, an international perspective. Habitat International, 24(2), 127-150.

https://doi.org/10.1016/S0197-3975(99)00034-X

  • Jimoh, B. A. Al-Hasan, A. Z. Imimole, W. O. & Ahmed, M. B. (2017). Contravention of development control measures in Auchi, Edo State, Nigeria. Applied Science Reports, 20(1), 30-34.

https://ssrn.com/abstract=3201451

  • Katwal, R. (2022). Building Bylaws Compliance in Residential Buildings: A Case of Neighborhood in Kathmandu Metropolitan City (Doctoral dissertation).

https://elibrary.khec.edu.np/handle/123456789/515

  • Kumar, A. (2017). Problems and prospects of building regulations in Shimla, India–A step towards achieving sustainable development. International Journal of Sustainable Built Environment, 6(1), 207-215.

https://doi.org/10.1016/j.ijsbe.2017.03.009

  • Keall, M., Baker, M. G., Howden-Chapman, P., Cunningham, M, & Ormandy, D. (2010). Assessing housing quality and its impact on health, safety and sustainability. Journal of Epidemiology & Community Health, 9(64), 765-.771.

10.1136/jech.2009.100701

  • Mishra, K., Karmacharya, G., & Aithal, P. S. (2021). Compliance status of building bylaws and codes in high-rise apartment buildings of Nepal. International Journal of Applied Engineering and Management Letters (IJAEML), 5(1), 66-79.

10.47992/IJAEML.2581.7000.0093

  • Siddiqui, A., Siddiqui, A., Maithani, S., Jha, A. K., Kumar, P., & Srivastav, S. K. (2017). Urban growth dynamics of an Indian metropolitan using CA Markov and Logistic Regression. The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Science, 21, 229-236.

10.1016/j.ejrs.2017.11.006

 

توسعه پایدار شهری
دوره 6، شماره 18
بهار 1404
صفحه 45-63