ارزیابی تحقق‌پذیری شاخص‌های شهر هوشمند با تأکید بر مؤلفه‌های اقتصادی، اجتماعی، محیطی و کالبدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
احمد حجاریان
پسادکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
10.22034/usd.2024.2008423.1098
چکیده
برنامه‌ریزی شهری و استفاده از این ابزار در جهت ارتقای سطح کیفی زندگی شهروندان یک شهر مهم است. شهر هوشمند مفهومی نو در برنامه‌ریزی شهری است که در صورت اجرای آن تغییرات زیرساختی در چهار مقوله اقتصادی، اجتماعی، محیطی و کالبدی روی می‌دهد. لذا هدف از این پژوهش پاسخگویی به این سؤال است که کدام‌یک از عناصر هوشمند‏سازی شهری در منطقه موردمطالعه از اهمیت بیشتری برخوردارند؟ و فرضیه‌ی پژوهش بیانگر آن بود که از میان عناصر عوامل اقتصادی، عوامل محیطی، عوامل محیطی و عوامل اجتماعی در هوشمند‏سازی شهر اصفهان کدام‌یک از اهمیت بیشتری برخوردارند. روش جمع‌آوری اطلاعات اسنادی و میدانی بوده و در این پژوهش برای استخراج شاخص‌‌های هوشمند‏سازی شهری و بیان ادبیات پژوهش از روش اسنادی و از روش میدانی برای جمع‌آوری داده‌های موردنیاز برای بررسی شاخص‌ها استفاده گردیده است. روش نمونه‌گیری برای جامعه نمونه متخصصین (اعضای هیئت‌علمی و دانشجویان دکتری با رساله مرتبط) و کارشناسان به‌صورت گلوله برفی و برای جامعه نمونه مدیران شهری به‌صورت تصادفی ساده انجام‌شده است. همچنین نتایج پژوهش با آزمون تعقیبی توکی بیان می‌کند که در بین عناصر و سنجه‏های هوشمند‏سازی شهری تفاوت معناداری وجود داشته و در این راستا شاخص‌های عوامل اقتصادی با مقدار 3/262، عوامل کالبدی با مقدار 3/482، عوامل محیطی با مقدار 2/958 و عوامل اجتماعی با مقدار 2/838 از اهمیت قابل‌توجهی در کلان‌شهر اصفهان برخوردار هستند. همچنین نتایج تحلیل مسیر نشان داد که بعد اقتصادی با بار کلی برابر 0/578 مؤثرترین بعد است.
کلیدواژه‌ها
هوشمند‏سازی
سکونتگاه‏های شهری
مؤلفه‌های اقتصادی
اجتماعی
محیطی و کالبدی
کلان‌شهر اصفهان
موضوعات

عنوان مقاله English

Assessing the Feasibility of Smart City Indicators with Emphasis on Economic, Social, Environmental, and Physical Components

نویسنده English

Ahmad Hajarian
Post Doctoral, Department of Geography and Planning, Faculty of Geographical Sciences and Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

The realization and development of smartness in cities is an undeniable necessity, and knowing the pillars and implementation of smartness strategies in the city can attract more opportunities and free the city from physical, economic, managerial, etc. impasses and lead to the progress and development of the city. . Therefore, the purpose of this research is to answer the question, which elements of urban smartness are more important in the studied area? And the hypothesis of the research was that among the elements of economic factors, environmental factors, environmental factors and social factors, which are more important in making the city of Isfahan smart. The method of collecting documentary and field information is used in this research to extract the indicators of urban smartness and express the research literature from the documentary method and from the field method to collect the data needed to check the indicators. The sampling method for the sample community of experts (faculty members and doctoral students with related dissertations) and experts was done by snowball and for the sample community of city managers by simple random sampling. Also, the results of the research with Tukey's post hoc test show that there is a significant difference between the elements and indicators of urban smartness, and in this regard, the indicators of environmental factors with 10 indicators, economic factors with 15 indicators, environmental factors with 7 indicators and social factors with 5 indicators Sanje are of significant importance in Isfahan metropolis. Also, the results of the path analysis showed that the dimension of economic factors has the greatest impact compared to other dimensions.

کلیدواژه‌ها English

Smartization
Urban Settlements
Economic
Social
Environmental and Physical Components
Isfahan Metropolis
·      آزادخانی، پاکزاد، حسین زاده، جعفر، و احمدی، قدرت. (1398). تحلیل فضایی شاخص‌های رشد هوشمند شهری در شهر ایلام، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، 8(29)، 68-59.
https://sanad.iau.ir/Journal/ges/Article/978019
·      اذانی، مهری، و رسول، پرورش. (1397)، مقایسه الگوی کاربری زمین، پراکنده رویی و رشد هوشمند در توسعه پایدار (مطالعه موردی: منطقه یازده شهر اصفهان)، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، 7(25)، 72-57.
https://sanad.iau.ir/journal/ges/Article/607529?jid=607529
·      افضلی ننیز، مرضیه، مدیری، مهدی و فرهودی، رحمت‌الله. (1397). اولویت‌بندی شاخص‌ها در فرایند هوشمند‏سازی شهرها (مطالعۀ موردی شهر کرمان)، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 9(35)، 30-11.
https://dorl.net/dor/20.1001.1.22285229.1397.9.35.2.5
·      پوراحمد، احمد، کرامت اله، زیاری، حسین، حاتمی نژاد، شهرام، و پشاه آبادی، پارسا. (1397). تبیین مفهوم و ویژگی‌های شهر هوشمند، باغ نظر، (15) 58، 26-5.
https://www.bagh-sj.com/article_59572.html?lang=fa
·      پوررجایی، امیر، المدرسی، سید علی، سرائی، محمدحسین، و استقلال، احمد. (1402). تبیین الگوی بهینه شهر هوشمند با تأکید بر بهبود ساختار تجاری با مدل شبکه عصبی در شهر یزد. جغرافیا و مطالعات شهری و منطقه‌ای، 12(45)، 81-68.
https://dorl.net/dor/20.1001.1.20087845.1402.12.45.4.6
·      تقوایی، مسعود، وارثی، حمیدرضا و نریمانی، مسعود. (1394). استراتژی توسعه فیزیکی و شکل پایدار شهر اصفهان با رویکرد رشد هوشمند و شهر فشرده، مدیریت شهری، 13(41)، 358-339.
http://ijurm.imo.org.ir/article-1-723-fa.html
·      جمشیدزهی، محمداکرم، کریمیان بستانی، مریم، و حافظ رضازاده، معصومه. (1401). تحلیل شاخص‌های شهر هوشمند در شهر زاهدان. مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 17(2)، 546- 535.
https://dorl.net/dor/20.1001.1.25385968.1401.17.2.8.0
·      روستایی، شهریور، پورمحمدی، محمدرضا، و قنبری، حکیمه. (1397). تئوری شهر هوشمند و ارزیابی مؤلفه‌های زیرساختی آن در مدیریت شهری مورد شناسی: شهرداری تبریز. جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، 8(26)، 197-216.
https://doi.org/10.22111/gaij.2018.3634
·      رهنما، محمدرحیم، حسینی، مصطفی و محمدی حمیدی، سمیه. (1399). سنجش و ارزیابی شاخص‌های شهر هوشمند در کلان‌شهر اهواز، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 52(2)، 611-589.
https://doi.org/10.22059/jhgr.2018.201090.1007182
·      زنگنه، یعقوب، زنگنه شهرکی، سعید، خدابنده لو، حسن، و عباسی فلاح، وحید. (1397)، تحلیلی بر نقش رشد هوشمند شهری در تقویت هویت محله‌ای، (مورد شناسی: محلات ناحیۀ 5 و 6 منطقۀ 2 شهرداری تهران)، جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، 29، 214-201
https://doi.org/10.22111/gaij.2018.4344
·      شکری یزدان‌آباد، شادی و بهزاد فر، مصطفی. (1398). کاهش معضلات زیست‌محیطی در بافت‌های ارگانیک و قدیمی با رویکرد شهر هوشمند (مرور ادبیات و ساخت چهارچوب مطالعات میدانی با استفاده از تکنیک تحلیل شبکه‌ای (ANP))، مدیریت شهری، 54، 128-115.
https://doi.org/10.22108/sppl.2022.131222.1621
·      لطفی، صدیقه، نیک‌پور، دعامر، و مهدوی، سحر. (1396). ارزیابی رابطه میان شهر هوشمند و کاهش مشکلات حمل‌و‌نقل عمومی در شهر ساری. جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، 7(24)، 38-21.
https://doi.org/10.22111/gaij.2017.3374
·      نسترن، مهین، و فرزانه، پیرانی. (1398)، تدوین و اعتبار سنجی معیارها و شاخص‌های توسعه شهر هوشمند (موردمطالعه: منطقه سه شهر اصفهان)، جغرافیا و توسعۀ فضای شهری، (6)10، 164-147.
https://doi.org/10.22067/gusd.v6i1.60475
·      هادی بیگلو، حسین، سرور، رحیم، و نوری، علی. (1397). تبیین تحقق‌پذیری حکمروایی خوب شهری با تأکید بر هوشمند‏سازی مکان؛ مورد کاوی شهر تهران، مدیریت شهری، 17(52)، 204-189.
 https://novinshahrsaz.ir/?p=5288
·      Artmann, M., Kohler, M., Meinel, G., Gan, J., & Ioja, I. (2019). How smart growth and green infrastructure can mutually support each other A conceptual framework for compact and green cities, Ecological Indicators,96, 10-22.
https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2017.07.001
·      AL-Hader, Mahmoud., Rodzi, Ahmad. (2009). The smart city Infrastructure Development and Monitoring. Theoretical and Empirical Researches in Urban Management, 4, (11), 87-94.
https://www.jstor.org/stable/24872423
·      Ahad, M., Paiva, S., Tripathi, G., & Feroz, N. (2020). Enabling technologies and sustainable smart cities, Sustainable Cities and Society, 61, 102301.
https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102301
·      Barba-Sánchez, V., Arias-Antúnez, E., & Orozco-Barbosa, L. (2020). Smart cities as a source for entrepreneurial opportunities: Evidence for Spain, Technological Forecasting & Social Change, 148, 119713.
https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.119713
·      Bhushan, B., Khamparia, A., Sagayam, K., Sharma, S., Abdul Ahad, A., & Debnath, N. (2020). Blockchain for Smart Cities: A review of Architectures, Integration Trends and Future Research Directions, Sustainable Cities and Society, 61, 102360.
https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102360
·      Chourabi, H., Nam, T., Walker, S., Gil-Garcia, J. R., Mellouli, S., Nahon, K., & Scholl, H. J. (2012, January). Understanding smart cities: An integrative framework. In 2012 45th Hawaii international conference on system sciences (pp. 2289-2297). IEEE.
·      Clement, J., & Crutzen, N. (2021). How Local Policy Priorities Set the Smart City Agenda, Technological Forecasting & Social Change, 171, 120985.
https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120985
·      Colin, H.; Ian Abbott, D. (2011). A Theory of Smart Cities. 55th Annual Meeting of the International Society for the Systems Sciences, Hull, UK,1-15.
https://journals.isss.org/index.php/proceedings55th/article/download/1703/572/6932
·      De Guimaraes, J., Severo, E., Felix Júnior, L., & Salmoria, F. (2020). Governance and quality of life in smart cities: Towards sustainable development goals, Journal of Cleaner Production, 253, 119926.
https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.119926
·      Deilami, K., & Kamruzzaman, Md. (2017). Modelling the urban heat island effect of smart growth policyscenarios in Brisbane, Land Use Policy,64, 38-55.
https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2017.02.027
·      Gabriel, S., Faria, J., & Moglen, G. (2006). A multiobjective optimization approach to smart growth in land development, Socio-Economic Planning Sciences, 40 (3). 212-248.
https://doi.org/10.1016/j.seps.2005.02.001
·      Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler-Milanović, N., & Meijers, E. (2007). Smart Cities: Ranking of European Medium-Sized Cities. Vienna, Austria: Centre of Regional Science (SRF), Vienna University of Technology
http://www.smartcities.eu/download/smart_cities_ final_report.pdf.
·      Grant, j., & Tsenkova, S. (2012). New Urbanism and Smart Growth Movements. International Encyclopedia of Housing and Home, Elsevier Ltd. 120-126.
http://dx.doi.org/10.1016/B978-0-08-047163-1.00494-X
·      Hollands, R.G. (2008). Will the real smart city please stand up? Journal of City. 12(3), 303-320.
https://doi.org/10.1080/13604810802479126
·      Heaton, J., & Parlikad, A. K. (2019). A conceptual framework for the alignment of infrastructure assets to citizen requirements within a Smart Cities framework. Cities, 90, 32-41.
https://doi.org/10.1016/j.cities.2019.01.041
·      Li, X., Fong, P., Dai, Sh., & Li, Y. (2019), Towards sustainable smart cities: An empirical comparative assessment and development pattern optimization in China, Journal of Cleaner Production, 215, 730-743.
http://dx.doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.01.046
·      Lee, J., & Lim, S. (2018), The Selection of Compact City Policy Instruments and their Effects on Energy Consumption and Greenhouse Gas Emissions in the Transportation Sector: The Case of South Korea, Sustainable Cities and Society, 37, 116-124.
https://doi.org/10.1016/j.scs.2017.11.006
·      Lomab, M., & Pribyla, O. (2020). Smart city Model Based on Systems Theory. International Journal of Information Management, 56, 102092.
https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102092
·      Cegarra-Navarro, J. G., Pachón, J. R. C., & Cegarra, J. L. M. (2012). E-government and citizen's engagement with local affairs through e-websites: The case of Spanish municipalities. International Journal of Information Management, 32(5), 469-478.
https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2012.02.008
·      Macke, J., Rubim Sarate, J., & Atayde Moschen, A. (2019). Smart sustainable cities evaluation and sense of community, Journal of Cleaner Production, 239, 1-8.
https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.118103
·      Marzouk, M., & Othman, A. (2020). Planning Utility Infrastructure Requirements for Smart Cities Using the Integration Between BIM and GIS. Sustainable Cities and Society, 57, 102- 120
https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102120
·      Mattoni, B., Pompei, L., Losilla, J., & Bisegna, F. (2020). Planning Smart cities: comparison of two quantitative multicriteria methods applied to real case studies, Sustainable Cities and Society, 1-29.
https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102249
·      Neirotti, P., Marco, A., Corinna Cagliano, A, Mangano, G, & Scorrano, F. (2014). Current trends in Smart City initiatives: Some stylised facts, Cities, 38, 25-36.
https://doi.org/10.1016/j.cities.2013.12.010
·      Pilar, C., Iriana, Z. (2011). The value of small urban greenspaces for birds in a Mexican city. Landscape and Urban Planning, 100, (3), 213-222.
https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2010.12.008.
·      Prasad, D., Alizadeh, T. (2020). What makes Indian Cities Smart? - A Policy Analysis of Smart Cities Mission, Telematics and Informatics, 55, 1-32.
https://doi.org/10.1016/j.tele.2020.10146
·      Quijano-Sanchez, L, Cantador, I, Cortés-Cediel, M, Gil, O, (2020), Recommender systems for smart cities, Information Systems, 92, 1-22.
https://doi.org/10.1016/j.is.2020.101545
·      Sciara, G. (2020). Implementing regional smart growth without regional authority: The limits of information for nudging local land use, Cities, 103, 1-10.
https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102661
·      Sha, F., Li, B., Law, Y., & Yip, P. (2019). Associations between commuting and well-being in the context of a compact city with a well-developed public transport system, Journal of Transport &Health,13, 103-114.
https://doi.org/10.1016/j.jth.2019.03.016
·      Sharifi, A. (2020). A typology of smart city assessment tools and indicator sets, Sustainable Cities and Society, 53, 1-37.
https://doi.org/10.1016/j.scs.2019.101936
·      Susanti, R., Soetomo, S., Buchori, I., & Brotosunaryo, P. (2016). Smart growth, smart city, and density: in search of the appropriate indicator for residential density in Indonesia, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 227, 194-201.
https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.06.062
·      Trindade Neves, F., Castro Neto, M., & Aparicio, M. (2020). The impacts of open data initiatives on smart cities: A framework for evaluation and monitoring, Cities,106, 1-15.
https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102860
·      Ylipulli, J., & Luusua, A. (2020). Smart cities with a Nordic twist? Public sector digitalization in Finnish datarich cities, Telematics and Informatics,55, 1-18.
https://doi.org/10.1016/j.tele.2020.101457
توسعه پایدار شهری
دوره 6، شماره 21
زمستان 1404
صفحه 1-20