موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشروتوسعه پایدار شهری2717012872320260723An Analysis of Architectural Characteristics of the Synagogues of Joybare Neighborhood in Isfahan during the Qajar Period based on a Systemic Approach in Architectureتحلیلی بر ویژگیهای معماری کنیسههای محله جویباره اصفهان در دوره قاجار بر مبنای نگرش سامانهای در معماری11673899710.22034/usd.2026.2022607.1213FAآرزوحسینیدانشآموخته دکتری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران؛ مدرس مؤسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو.0000-0003-2770-0317Journal Article20240209The life of the Jewish people and the coexistence of Muslims and Jews in Isfahan have a long history; consequently, many synagogues have been built in this city. Most of these synagogues were built in the Joybare neighborhood of Isfahan with the largest Jewish population in the Qajar era. The main purpose of this research is to identify and analyze the architectural characteristics of the Qajar synagogues in Isfahan based on a systematic approach in architecture besides considering their response to the cultural-religious needs of the Jews lived in Joybare neighborhood. In this regard, using library and field research as well as using comparative-analytical research method, the architectural characteristics of the Qajar synagogues in Joybare neighborhood of Isfahan have been compared, then the common architectural patterns in these synagogues have been recognized. Despite the similarities were seen in most of the Qajar synagogues in Isfahan, there were differences in these buildings in terms of spatial-functional characteristics (the typology of geometry and main spaces in the synagogue architecture) and physical-structural characteristics (architectural ornaments, lightings and structures) were observed. In the last step, the architectural principles of Joybare neighborhood synagogues in Isfahan during the Qajar period, such as human scale (observance of human scale, avoidance of high building height, meeting the needs of residents); avoidance of futility (moderation in decorations, size of the building and creating multifunctional spaces); introversion (inward-focused and reserved); hierarchy of spaces (from public to private spaces); centralism (creating centrality, privacy, spatial hierarchy, as well as forbidding over-looking); spatial orientation; and spatial zoning (between man’s and woman’s territory) were also extracted.زندگی قوم یهود و همزیستی مسلمانان و یهودیان در اصفهان قدمت طولانی دارد؛ بهطوریکه کنیسههای زیادی در این شهر بناشده است. اکثر این کنیسهها که از دوره قاجار بهجاماندهاند، در محله یهودینشین جویباره اصفهان با بیشترین جمعیت یهودی ساکن، احداثشدهاند. هدف اصلی در این پژوهش شناخت و تحلیل ویژگیهای معماری کنیسههای دوره قاجاری اصفهان بر مبنای نگرش سامانهای در معماری و با توجه به پاسخدهی آنها به نیازهای فرهنگی- مذهبی یهودیان محله جویباره است. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که ویژگیها و اصول معماری کنیسههای قاجاری محله جویباره اصفهان چیست. برای پاسخ به این پرسش، با بهرهگیری از مطالعات کتابخانهای و میدانی و استفاده از روش قیاسی- تحلیلی، در گام نخست معماری این کنیسه ها ازنظر چهار سامانه زمینه (فرهنگی- محیطی)، کارکردی، کالبدی و سازهای مورد تحلیل قرارگرفته است. سپس ویژگیهای معماری آنها مقایسه و الگوهای معماری رایج در این کنیسه ها بازشناسی شده است. باوجود مشابهتی که کمابیش در بیشتر کنیسههای قاجاری اصفهان دیده شد، اما تفاوتهایی نیز در این بناها ازلحاظ ویژگیهای فضایی- کارکردی (گونه شناسی هندسه پلان عبادتگاه و فضاهای اصلی) و ویژگیهای کالبدی- ساختاری (آرایه، نورگیری و سازه) مشاهده شد. سپس در گام آخر اصول معماری کنیسههای محله جویباره اصفهان در دوره قاجار مانند تواضع در معماری، سلسلهمراتب فضایی، درونگرایی مرکزگرایی، محوربندی فضایی و عرصه بندی فضایی نیز استخراج شد.https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_738997_3f4e4276316f9cebc0426933be0e6447.pdfموسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشروتوسعه پایدار شهری2717012872320260723Explaining the Components of University Social Responsibility in Improving the Efficiency of the Urban Planning Education System in Proportion to the Profession (Case study: Yazd University)تبیین مؤلفههای مسئولیت اجتماعی دانشگاه در ارتقای کارایی نظام آموزش شهرسازی در تناسب با حرفه (نمونه موردی: دانشگاه یزد)173473434310.22034/usd.2025.2042669.1298FAمجتبیشریفنژاددانشآموخته دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیتمدرس، تهران، ایران.0000-0001-7028-5572محمدرضاپور جعفراستاد، گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیتمدرس، تهران، ایران.سید مهدیخاتمیدانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیتمدرس، تهران، ایران.Journal Article20241006The existence of a gap between the urban planning education system and the professional system is a challenge that all stakeholders in the urban planning system acknowledge, and a fundamental change from the approaches of first-generation universities to fourth-generation universities in the macro-level domain has been defined on this basis with the aim of reducing this gap and increasing the impact of the education field in the living environment. The first and most important strategy for realizing the fourth-generation university is to pay attention to the university's social responsibility approach in the macro- and micro-level domains. The purpose of the present study is to explain the position of this approach in the field of urban planning with the aim of reducing the gap between the education system and the professional system. Accordingly, the research structure is qualitative, and the content analysis method and semi-structured interview method have been used in the form of in-depth interviews with 25 qualified individuals, for application at Yazd University (as a case study). The results of the study indicate that the realization of the university's social responsibility approach in the four dimensions of education, research, values, and services can reduce the gap between the urban planning education system and the professional system through the proposed research model. Also, according to the research results, the five themes of reviewing the structure and syllabus of the field, reviewing the syllabus of the workshops, reforming the structure and logic of the field's goals, practicing social ethical responsibility, and reviewing the support mechanism are the five main and basic themes guiding the practice of social responsibility with the aim of reducing the gap between opinion and practice in the field of urban planning.وجود شکاف بین نظام آموزش شهرسازی و نظام حرفه، چالشی است که کلیه ذینفعان نظام شهرسازی بدان اذعان دارند و تغییر بنیادی از رویکردهای دانشگاههای نسل یک به نسل چهار نیز در حوزه کلان بر همین مبنا و باهدف کاهش این شکاف و افزایش تأثیرگذاری حوزه آموزش در محیط زندگی تعریف شده است. نخستین و اصلیترین راهبرد تحقق دانشگاه نسل چهار، توجه به رویکرد مسئولیت اجتماعی دانشگاه در حوزه کلان و خرد است. هدف از پژوهش پیش رو، تبیین جایگاه این رویکرد در رشته برنامهریزی شهری باهدف کاهش شکاف نظام آموزش و حرفه است. برایناساس، ساختار پژوهش، کیفی و از روش تحلیل مضمون و شیوه مصاحبه نیمهساختاریافته در قالب مصاحبه عمیق با 25 نفر از افراد واجد شرایط، جهت کاربست در دانشگاه یزد (بهعنوان نمونه موردی) استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از انست که تحقق رویکرد مسئولیت اجتماعی دانشگاه در چهار بعد آموزش، پژوهش، ارزشها و خدمات میتواند از طریق مدل پیشنهادی پژوهش، باعث کاهش شکاف نظام آموزش شهرسازی و حرفه باشد. همچنین مطابق با نتایج پژوهش، پنج مضمون بازنگری ساختار و سرفصل رشته، بازنگری سرفصل کارگاهها، اصلاح ساختار و منطق اهداف رشته، عمل به مسئولیت اخلاقی اجتماعی و بازنگری در سازوکار پشتیبانی پنج مضمون اصلی و پایه راهنمای عمل به مسئولیت اجتماعی باهدف کاهش شکاف نظر و عمل در رشته برنامهریزی شهری هستند.https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_734343_2cd7f967aa945e065f3f6315fd4964f8.pdfموسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشروتوسعه پایدار شهری2717012872320260723Identifying Effective Factors on Satisfaction of Low-Income Housing Residents (Case study: Fooladshahr Mehr Housing)شناسایی عوامل مؤثر بر رضایتمندی ساکنان مسکن گروههای کمدرآمد؛ میدان مطالعه: مسکن مهر فولادشهر355073899810.22034/usd.2026.2061190.1360FAراحیلخورسندیدانشآموخته کارشناسیارشد، گروه معماری، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.0009-0002-2300-5659سمیهرفیعیاستادیار، گروه معماری، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.0000-0002-7377-7115Journal Article20250525Residential satisfaction constitutes a significant concern in social sustainability; however, consensus regarding its determining factors remains elusive. This issue becomes particularly multidimensional in the context of low-income urban housing, where residents face economic constraints and accumulated social challenges. Given the insufficient attention devoted to residential satisfaction from the perspective of user experiences in existing literature, the present study adopts a qualitative approach to identify the components affecting residential satisfaction among low-income residents of Mehr Housing in Fooladshahr. Consequently, this research investigates the factors experienced in the individual and social lives of these users, identifies the sources of their residential dissatisfaction, and addresses the question: What housing components for low-income groups contribute to residents' satisfaction? Thematic analysis of semi-structured interview data with Mehr Housing residents in Fooladshahr yielded fourteen sub-categories classified into five principal categories: functional components (public-service uses and accessibility), physical components (dimensions and area, visual aesthetics, construction quality and durability, facilities and equipment), environmental components (environmental sanitation and visual-acoustic pollution), social components (participation, management and supervision, security, and privacy), and economic components (housing costs and residents' income). These findings illuminate the primary factors determining residential satisfaction.رضایتمندی از سکونت از مسائل مورد تأکید در پایداری اجتماعی است، با این حال در مورد عوامل تعیین کنندهی آن اتفاق نظری حاصل نشده است. این مسأله در مسکن گروههای کمدرآمد شهری که با محدودیتهای اقتصادی و انباشت مشکلات اجتماعی مواجهند به چالشی چندبعدی تبدیل میشود. توجه کمتر به رضایتمندی از منظر تجارب کاربران در پژوهشهای موجود، باعث شده پژوهش حاضر جهت دستیابی به مؤلفههای مـؤثر بـر رضایتمندی ساکنان گروههای کمدرآمد در مسکن مهر فولادشهر، رویکردی کیفی اتخاذ کند. بنابراین، این پژوهش عوامل تجربه شده در زندگی فردی و اجتماعی این کاربران را کاویده، دلایل نارضایتی آنها از وضعیت سکونتشان را شناسایی میکند و به این پرسش پاسخ میدهد که مؤلفههای مسکن گروههای کمدرآمد که موجب رضایتمندی ساکنان میشود چه هستند؟ حاصل تحلیل مضمون دادههای مصاحبههای نیمهساختاریافته با ساکنان مسکن مهر فولادشهر چهارده زیرمقولهی قابل جمعبندی ذیل پنج مقولهی اصلی؛ شامل مؤلفههای عملکردی (کاربریهای عمومی-خدماتی، دسترسی)، مؤلفههای کالبدی (ابعاد و مساحت، زیبایی بصری، کیفیت و دوام ساخت، تأسیسات و تجهیزات)، مؤلفههای زیست محیطی (بهداشت محیط، آلودگی صوتی و بصری)، مؤلفههای اجتماعی (مشارکت، مدیریت و نظارت، امنیت، محرمیت) و مؤلفههای اقتصادی (هزینه مسکن، درآمد ساکنان) است که اصلیترین عوامل موثر بر رضایتمندی سکونتی را نشان میدهد.https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_738998_8bd94cdaa82427604663bfaf42c49256.pdfموسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشروتوسعه پایدار شهری2717012872320260723The Effectiveness of Higher Order Thinking Skills Training (HOTS)on Cognitive Processes and Design Productاثربخشی آموزش تفکر سطح بالا (HOTS) بر فرایند شناختی و فرایافت طراحی516873632910.22034/usd.2026.2061007.1359FAفرهادکارواناستادیار، گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.0000-0003-0849-1767جمالالدینمهدینژاد درزیاستاد،گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شهید رجائی، تهران، ایران.0000-0003-0407-0818Journal Article20250518Considering the importance of the effect of cognitive education, facing these issues and concerns involves the mind of a designer or architect for education and related methods, because with the timely and balanced application of education It is possible to have creative people and successful designers, and this is absolutely necessary considering the speed of changes in education and educational environments. Training of Higher Order Thinking Skills based on metacognition and critical thinking is one of the trainings that process basic cognitive skills and help mental well-being. The purpose of this research was to investigate the effect of teaching Higher Order Thinking Skills on students' creativity, design product, and fluid intelligence. The question of the research is whether the teaching of Higher Order Thinking Skills can have an effect on creativity in design and fluid intelligence of students. The purpose of this research was to investigate the effect of teaching Higher Order Thinking Skills on creativity in design and fluid intelligence of students. The present research method was semi-experimental with a pre-test-post-test design with a control group. Therefore, in the form of a pre-test-post-test semi-experimental design with a control group, he determined the effect of the Higher Order Thinking Skills educational model on the level of fluid intelligence and creativity in the design of architecture students. According to the purpose of the research, the statistical population in this research included all architecture students of Hamedan Azad University in the academic year (1400-1401). Based on the selection criteria, 30 people were selected as available and randomly replaced in two control and experimental groups (15 people in the experimental group and 15 people in the control group). The experimental group received 10 sessions of training, but the control group did not receive any training. In order to collect data, Cattell 's fluid intelligence, Torrance's creativity and researcher-made product valuation scale were used. According to the results of covariance analysis and the F value obtained in fluid intelligence (5.03), it can be said that the effect of Higher Order Thinking Skills training on students' fluid intelligence (with eta square - 16 percent effect) was significant. Training in creativity was significant with the obtained F value (18.91) and the impact rate (42%). Also, the F value obtained in the design product (31.61) was significant with the effect rate (55%). From the findings, it can be concluded that education helps to expand the range of knowledge and diversity in the understanding of concepts and content, and then it causes an increase in divergent thinking and the expansion of a person's knowledge. And this expansion of the student's knowledge and ability in classifying and comparing concepts with each other in the use of various symbols and images, causes him to avoid projecting unrelated ideas and deviant and different perceptions of the real meaning and to reread experiences. The former deals with the expansion of semantic memory. Also, education has been able to increase the student's information processing power in the ability to recognize relationships between visual stimuli, the speed of analyzing information, and the ability of active memory. Although having the power and skill of thinking, especially Higher Order Thinking Skills, is a category that can be increased under the influence of many factors, but the results of this research showed that the educational method can improve them by providing a suitable educational environment.در هر نظام آموزشی، توجه به روش ها و شیوه های آموزشی، از اهمیت زیادی برخوردار است. متخصصان آموزشی از دیرباز به بررسی تأثیر عوامل شناختی بر آموزش و عملکرد یادگیرنده پرداختهاند. آموزش راهبردهای تفکر سطح بالا، یک رویکرد شناختی مبتنی بر فراشناخت و تفکر نقادانه است. این روش آموزشی به مهارتهای اساسی شناختی میپردازد و به بهزیستی ذهنی کمک میکند. از آنجایی که، هدف پژوهش، بررسی میزان تأثیر آموزش راهبردهای تفکر سطح بالا بر فرایافت طراحی با خلاقیت و هوش تجسمی دانشجویان بود وپاسخگویی به سوال اصلی پژوهش مبنی بر این که آموزش راهبردهای تفکر سطح بالا تا چه میزان میتواند بر فرایافت طراحی، خلاقیت و هوش تجسمی دانشجویان تأثیر داشته باشد؟ روش پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. با توجه به هدف پژوهش، جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه دانشجویان معماری دانشگاه آزاد همدان سال تحصیلی (1400-1401 ) بود. براساس ملاکهای ورودی نمونه انتخابی30 نفر بصورت در دسترس انتخاب و بطور تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایشی جایگزین شدند. گروه آزمایشی تحت آموزش 10 جلسهای قرار گرفت ولی گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. جهت جمعآوری داده ها، از پرسشنامه های هوش تجسمی کتل، خلاقیت تورانس و مقیاس ارزش گذاری فرایافت طراحی استفاده شد. با توجه به نتایج تحلیل کواریانس و مقدار F بدست آمده در هوش تجسمی (03/5) می توان گفت که تاثیر آموزش راهبرد تفکر سطح بالا بر هوش تجسمی دانشجویان (با مجذور اتا - تأثیر 16 درصد) معنادار بود. آموزش در خلاقیت با مقدار F بدست آمده (91/18) و میزان تاثیر (42 درصد) معنادار بود. همچنین مقدار F بدست آمده در فرایافت طراحی (61/31) با میزان تأثیر (55 درصد) معنادار بود. از یافته ها می توان نتیجه گرفت، شیوه آموزشی می تواند با فراهم آوردن زمینه آموزشی مناسب، امکان ارتقاء آنان را فراهم آورد.https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_736329_9908e7a9b56d8d96716e5603bbc64bc1.pdfموسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشروتوسعه پایدار شهری2717012872320260723A Modern Classification of Passive Fresh Air Flow-Generating Strategies in Breathable Architecture with Multi-Criteria Evaluation in Four Climates of Iranطبقهبندی نوین راهکارهای غیرفعال جریانساز هوای تازه در معماری تنفسپذیر با ارزیابی چندمعیاره در چهار اقلیم ایران698973899910.22034/usd.2026.2089672.1415FAفاطمهفیروزمندی بندپیدانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.0009-0002-6359-6131مصطفیقلیپور گشنیانیاستادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.Journal Article20260525With increasing attention to indoor air quality and reduced dependence on mechanical systems, the need to redefine passive solutions for fresh air flow in sustainable architecture has become more apparent than ever. A review of the research background shows that despite the introduction of numerous solutions, the lack of a comprehensive physical classification and the lack of accurate evaluation of the performance of these solutions in different climates of Iran is still a serious scientific and practical gap. The aim of this research is to present a new classification based on physical-functional logic and prioritization of passive solutions in the four main climates of Iran. The present research was conducted with an applied and mixed approach. First, by systematically reviewing the sources, 17 solutions were classified into four categories: ceiling-oriented, wall-oriented, intermediate spaces, and floor-oriented. Then, with the participation of 63 experts, 8 evaluation criteria were extracted and weighted using the Shannon entropy method. Subsequently, the solutions were ranked in the four climates of Iran using the TOPSIS method and synergy patterns were also examined. The results showed that “ventilation efficiency” and “indoor air quality” were the most important decision-making criteria. Also, the performance of the solutions was significantly dependent on the climate; such that openings and interior layout were most effective in temperate and humid and hot and humid climates, windbreaks and central courtyards in hot and dry climates, and windows, Trumpet walls, and solar chimneys in cold and mountainous climates. The findings indicate that effective passive ventilation is not the result of selecting a single element, but rather a smart combination of elements and careful adaptation to the climatic context.با افزایش توجه به کیفیت هوای داخلی و کاهش وابستگی به سامانههای مکانیکی، ضرورت بازتعریف راهکارهای غیرفعال جریانساز هوای تازه در معماری پایدار بیشازپیش آشکار شده است. بررسی پیشینه پژوهش نشان میدهد باوجود معرفی راهکارهای متعدد، همچنان فقدان یک طبقهبندی جامع کالبدی و عدم ارزیابی دقیق عملکرد این راهکارها در اقلیمهای مختلف ایران، بهعنوان یک خلأ علمی و کاربردی جدی مطرح است. هدف این پژوهش، ارائه یک طبقهبندی نوین بر پایه منطق کالبدی - عملکردی و اولویتبندی راهکارهای غیرفعال در چهار اقلیم اصلی ایران است. پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد ترکیبی انجام شد. ابتدا با مرور نظاممند منابع، ۱۷ راهکار در چهار دسته سقف محور، دیوار محور، فضاهای میانی و کف محور طبقهبندی گردید. سپس با مشارکت ۶۳ خبره، ۸ معیار ارزیابی استخراج و با روش آنتروپی شانون وزندهی شد. در ادامه، رتبهبندی راهکارها در چهار اقلیم ایران با روش TOPSIS انجام گرفت و الگوهای همافزایی نیز بررسی شد. نتایج نشان داد که «کارایی تهویه» و «کیفیت هوای داخل» مهمترین معیارهای تصمیمگیری هستند. همچنین، عملکرد راهکارها به طور معناداری به اقلیم وابسته است؛ بهگونهای که بازشوها و چیدمان داخلی در اقلیمهای معتدل و مرطوب و گرم و مرطوب، بادگیر و حیاط مرکزی در اقلیم گرم و خشک، و پنجره، دیوار ترومپ و دودکش خورشیدی در اقلیم سرد و کوهستانی بیشترین کارایی را داشتند. یافتهها بیانگر آن است که تهویه غیرفعال مؤثر، حاصل انتخاب یک عنصر منفرد نیست، بلکه از ترکیب هوشمندانه عناصر و انطباق دقیق با بستر اقلیمی شکل میگیرد.https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_738999_9c1bc19429fc49b414a0db9738260517.pdfموسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشروتوسعه پایدار شهری2717012872320260723Inclusive Smart City Foresight through Scenario-Based Planning: (A Case Study of Rasht, Iran)آیندهنگاری شهر هوشمند فراگیر با استفاده از برنامهریزی سناریو-مبنا (مطالعه موردی: شهر رشت)9111173633210.22034/usd.2026.2060639.1362FAمحمداحمدیاستادیار،گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.یاسرقلیپوردانشجوی کارشناسی ارشد، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.0000-0002-5356-0488الههشاکری منصوردانشآموخته پسادکترا، گروه برنامهریزی شهری و منطقهای، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.Journal Article20250526Technological and digital transformations in the field of urban development have fundamentally reshaped the way cities are planned, managed, and experienced, contributing to the emergence and expansion of the smart city paradigm. However, the growing emphasis on technological advancement has raised concerns regarding the social dimensions of smart urban development and the extent to which the benefits of digital transformation are equitably distributed among different groups of citizens. Accordingly, the concept of the inclusive smart city has gained increasing significance, emphasizing not only technological innovation and digital infrastructure but also equity, social inclusion, citizen participation, transparency, accessibility, and responsive urban governance. Nevertheless, the transition toward an inclusive smart city is influenced by multiple political, institutional, technological, and social uncertainties, making it essential to explore alternative pathways and possible futures. This study investigates the future of the inclusive smart city in the metropolis of Rasht by 2040 (1420 in the Iranian Solar Hijri calendar) using a scenario planning approach. The main objective is to identify the key driving forces affecting the realization of an inclusive smart city and to construct plausible future scenarios based on the GBN (Global Business Network) scenario planning method.To achieve this objective, an exploratory process was initially conducted through four focus group sessions involving 25 experts with specialized knowledge in urban planning, information and communication technologies, and urban governance. Through these sessions, a comprehensive set of driving forces influencing the future development of an inclusive smart city in Rasht was identified. The identified variables were subsequently analyzed using MICMAC software to determine their degree of influence and dependence and to identify the key driving forces shaping the system. The results of the structural analysis were then complemented by an Importance–Uncertainty Matrix, through which two critical uncertainties were identified: “the level of transparency and openness of urban management systems” and “the extent of active and online citizen participation in urban decision-making.” The combination of these two critical uncertainties provided the basis for constructing four alternative scenarios for the future of the inclusive smart city in Rasht.The four scenarios include: the Glass City, characterized by transparent governance, extensive citizen participation, and open digital infrastructure; the Smart Elites City (Top-Down), in which data and technological capabilities are primarily accessible to elites and technocrats, while broad public participation remains limited; the Silent Technology scenario (Bottom-Up), characterized by relatively high levels of social participation but limited transparency and an opaque decision-making environment; and the Closed City (Bottom-Down), marked by data monopolization, minimal citizen participation, and highly controlling urban governance.The findings demonstrate that technological advancement and digital infrastructure, although essential components of smart urban development, are not sufficient to ensure inclusiveness. Rather, the quality and openness of urban governance institutions, together with the capacity and willingness of citizens to participate meaningfully in decision-making processes, constitute decisive factors in shaping the future of inclusive smart cities. The developed scenarios can serve as a strategic foresight tool for urban policymakers and managers, enabling them to anticipate alternative futures, identify emerging challenges and opportunities, and formulate flexible and adaptive strategies for guiding Rasht toward a more transparent, participatory, equitable, and inclusive smart city.تحولات فناورانه و دیجیتالی در عرصه شهرسازی، منجر به ظهور مفهوم «شهر هوشمند» شدهاند؛ اما آنچه امروزه بیش از پیش اهمیت دارد، «فراگیر بودن» این شهرهاست. در واقع، شهر هوشمند باید نهتنها تکنولوژیک، بلکه عادلانه، مشارکتی و پاسخگو باشد. با این حال مسیر تحقق چنین شهری، مملو از عدمقطعیتهای سیاسی، نهادی و اجتماعی است. در این پژوهش، آینده شهر هوشمند فراگیر در کلانشهر رشت در افق سال ۱۴۲۰ شمسی (۲۰۴۰ میلادی) با رویکرد سناریونویسی بررسی شده است. هدف پژوهش شناسایی پیشرانهای کلیدی مؤثر بر تحقق شهر هوشمند فراگیر و تولید سناریوهای ممکن آینده با استفاده از روش GBN است. بدین منظور ابتدا با برگزاری جلسات گروه کانونی (4 جلسه، 25 نفر) با مشارکت خبرگان حوزههای شهرسازی، فناوری و حکمرانی شهری، فهرستی از پیشرانها استخراج گردید و پس از ورود به نرمافزار میک مک، پیشرانهای کلیدی شناسایی شدند. سپس با روش ماتریس اهمیت - عدمقطعیت، دو پیشران کلیدی شامل «سطح شفافیت و باز بودن سیستمهای مدیریتی شهری» و «میزان مشارکت فعال و آنلاین شهروندان در تصمیمگیری شهری» بهعنوان دو عدمقطعیت کلیدی شناسایی شدند. بر پایه ترکیب این دو پیشران، چهار سناریوی ممکن ترسیم شد: شهر شیشهای با فضاهایی همچون حکمرانی شفاف، مشارکت مردمی و زیرساختهای دیجیتال باز؛ شهر نخبگان هوشمند (بالا-پایین) با شرایطی همچون دادههای باز در اختیار نخبگان و تکنوکراتها، بدون مشارکت توده؛ سناریوی فناوری بیصدا (پایین-بالا) با مشارکت اجتماعی بالا، اما در فضای تصمیمگیری تاریک و شهر بسته (پایین-پایین) با انحصار داده، مشارکت حداقلی و حاکمیت کنترلگر همراه خواهد بود. یافتهها نشان میدهد که در مسیر دستیابی به شهر هوشمند فراگیر، صرفاً توسعه فناوری کافی نیست، بلکه کیفیت نهادهای مدیریتی و میزان مشارکتپذیری جامعه نقش تعیینکننده دارند. سناریوهای ترسیمشده، ابزاری برای آمادهسازی ذهن مدیران شهری در مواجهه با آیندههای ممکن و توسعه راهبردهای انطباقپذیر محسوب میشوند.https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_736332_927e2d70d87e1253c2a212ddbbc1624e.pdf