موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو توسعه پایدار شهری 27170128 7 22 2026 05 22 Assessing the Desirability Criterion of Housing Quality and Renovated Texture Using Regenerative Architecture Framework (Case Study: Shamshiri Neighborhood, District 9 of Tehran City) ارزیابی میزان مطلوبیت کیفیت مسکن و بافت نوسازی شده با چارچوب معماری احیاکننده (موردمطالعه؛ محله شمشمیری، منطقه 9 تهران) 1 21 718106 10.22034/usd.2024.1999853.1108 FA امیرپژمان درویش دانشجوی دکتری معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0001-8618-5082 بهروز منصوری استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0001-7555-9595 مهرداد جاویدی نژاد استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-1228-8836 Journal Article 2023 08 20 The quality of relations and the reproduction system of socio-economic and technological relations in the form of a sequence of physical issues has led to wide-ranging discussions related to the nature, importance and various issues of this level of the planning system, including the sustainable development approach. Revival or regenerative architecture as a holistic approach derived from sustainable architecture can be used in the construction process of worn-out fabric. Assessing the degree of desirability of the quality of housing and renovated texture with a regenerative architectural framework, focusing on environmental impacts, is focused on conservation and performance in proportion to physical, social and economic characteristics. The collection method is based on documentary and library studies, survey. The statistical population of the research consists of the citizens of Shamshiri neighborhood in the 9th district of Tehran, as well as the target residential units and license plates. In this research, after the research questions were raised, preliminary studies were conducted on the research topic. After choosing the research topic, in order to achieve the research objectives, referring to library resources and database, the desired information was scanned and collected. For field studies, after asking questions and using a researcher-made questionnaire, it has 6 structural dimensions (20 items), which examines seven subscales of satisfaction, adaptation, participation, attachment, relationships, values, and commitment, and is arranged in 20 items. Is. Based on the results and findings of the research, according to the results of the Pearson correlation coefficient, there is a significant relationship between the quality of housing and the urban context of the citizens in all three contexts, official, informal (immediate) and worn-out, in Shamshiri neighborhood. However, this relationship is positive and significant in formal and informal contexts with correlation coefficients of 0.894 and 0.761, respectively, but in worn-out contexts, it is negative and significant with correlation coefficients of -0.347. کیفیت روابط و نظام بازتولید مناسبات اجتماعی ـ اقتصادی و تکنولوژی به صورت تسلسل مسائل کالبدی بحث‌های پر دامنه‌‌ای را در ارتباط با ماهیت، اهمیت و مسائل مختلف این سطح از نظام برنامه‌ریزی از جمله رویکرد توسعه پایدار در پی داشته است. معماری احیایی یا احیا کننده به عنوان یک رویکرد کل نگر که از معماری پایدار مشتق شده است می‌تواند در فرآیند ساخت و ساز بافت فرسوده مورد استفاده قرار گیرد. ارزیابی میزان مطلوبیت کیفیت مسکن و بافت نوسازی شده با چارچوب معماری احیاکننده با تمرکز بر تأثیرات زیست محیطی، بر حفاظت و عملکرد در تناسب با ویژگی‌های کالبدی، اجتماعی و اقتصادی متمرکز است. شیوه‌ گردآوری مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای، پیمایش است. جامعه آماری پژوهش را شهروندان محله شمشیری در منطقه 9 شهر تهران و همچنین پلاک‌ها و واحدهای مسکونی هدف را تشکیل می‌دهد. در این پژوهش پس از مطرح‌شدن سؤالات تحقیق، مطالعات مقدماتی دربارۀ موضوع تحقیق انجام شد. پس از انتخاب موضوع تحقیق، جهت دستیابی به اهداف تحقیق، مراجعه به منابع کتابخانه‌ای و بانک اطلاعاتی، اطلاعات موردنظر فیش‌برداری و جمع‌آوری شد. برای مطالعات میدانی پس از طرح سؤالات و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته دارای 6 بعد ساختاری (20گویه) می‌باشد که هفت خرده مقیاس رضایت، انطباق، مشارکت، دلبستگی، روابط، ارزش‌ها و تعهد را مورد بررسی قرار می‌دهد و در 20 گویه تنظیم شده است. براساس نتایج و یافته‌های پژوهش با توجه به نتایج ضریب همبستگی پیرسون بین میزان کیفیت مسکن با بافت شهری شهروندان در هر سه بافت رسمی، غیررسمی (بلافصل) و فرسوده در محله شمشیری ارتباط معناداری وجود دارد. اما این رابطه در بافت رسمی و غیررسمی به ترتیب با ضرایب همبستگی 0/894 و 0/761 مثبت و معنادار است اما در بافت فرسوده با ضریب همبستگی 0/347- منفی و معنادار می‌باشد. https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_718106_21b80851d8e1d054377c257ebe515b0a.pdf

موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو توسعه پایدار شهری 27170128 7 22 2026 05 22 How Gender and Privacy Affect the Public Architecture of Historical Baths (Garmabeh) in Safavid Period in Isfahan چگونگی تأثیرگذاری جنسیت و محرمیت بر معماری عمومی حمام‌های تاریخی در دوره صفوی در شهر اصفهان 23 40 736327 10.22034/usd.2024.2007359.1101 FA شیوا بزمی دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-5938-0445 حسین سلطان‌زاده استاد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-3974-5205 مریم قاسمی‌سیچانی دانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. 0000-0003-0590-9363 Journal Article 2023 08 13 The identity of people in the society is expressed through various things, including gender, and it is explained according to factors such as socio-cultural values, religion, freedom of men and women in the family and society. The purpose of this article is to investigate the concept of gender and privacy derived from the cultural-religious structure in the Safavid historical period and to analyze its impact on the public architecture of bathrooms as widely used spaces for women in Isfahan. With the assumption that the relationship between gender and privacy in public bathrooms has changed since the Safavid period, the research question is raised as follows: How are the architectural features of public baths in the Safavid era influenced by gender and privacy? The current research is qualitative and the historical-interpretive research method and the descriptive-analytical method have been used in a mixed manner. In this research, by selecting and analyzing three case samples, their physical elements in the entrance and access sections, the shape relations of the plan and decorations in the female and male spaces have been compared with each other in a comparative manner, and it shows that the factor of culture and religion has influenced the concept of gender identity and this concept has caused obvious differences in the amount and method of creating privacy for women and men in the physical structure of public bathrooms. The results of the presented analysis show that in Safavid double or twin baths in Isfahan, access to the entrance to the bath for women is a controlled and hierarchical access that reflects the introverted culture; However, the way of entry for men has reduced privacy and provided through the main passages. Spatial relations, the dimensions of spaces and their decorations are also different in women's bathrooms and men's bathrooms, and the relationship between gender and privacy, influenced by the cultural structure, has created significant changes in the body of bathrooms. هویت افراد در جامعه از طریق موارد مختلفی ازجمله جنسیت بیان می‌شود و با توجه به عواملی همچون ارزش‌های فرهنگی اجتماعی، مذهب، آزادی زن و مرد در خانواده جامعه تبیین می‌شود. هدف این تحقیق بررسی مفهوم جنسیت و محرمیت برگرفته از ساختار فرهنگی-مذهبی در دوره‌ی تاریخی صفوی و تحلیل چگونگی تأثیرگذاری آن بر معماری عمومی حمام‌ها به‌عنوان فضاهای پراستفاده برای زنان در شهر اصفهان است. با این پیش‌فرض که ارتباط جنسیت و محرمیت در فضای حمام‌های عمومی دوره صفوی به بعد متحول شده است، پرسش تحقیق چنین مطرح می‌گردد که ویژگی‌های شکلی و عملکردی معماری حمام‌های عمومی در دوره‌ی صفوی چگونه از جنسیت و محرمیت تأثیر پذیرفته است؟پژوهش حاضر از نوع کیفی است و از روش تحقیق تاریخی-تفسیری و روش توصیفی-تحلیلی به‌صورت آمیخته استفاده‌شده است. در این تحقیق با انتخاب و تحلیل سه نمونه موردی، عناصر کالبدی آن‌ها در بخش ورودی یا دسترسی، روابط شکلی پلان و تزیینات در فضاهای زنانه و مردانه به‌صورت تطبیقی با یکدیگر مقایسه شده و نشان می‌دهد که عامل فرهنگ و مذهب بر مفهوم هویت جنسیتی تأثیرگذار بوده و این مفهوم در ساختار کالبدی حمام‌های عمومی، باعث تفاوت‌های آشکار در میزان و روش ایجاد حریم برای زنان و مردان شده است. نتیجه تحلیل‌های ارائه‌شده نشان می‌دهد که در حمام‌های دوگانه یا دوقلوی صفوی در شهر اصفهان، دسترسی ورودی به حمام برای زنان از دسترسی‌های فرعی، کنترل‌شده و با سلسله‌مراتب بوده که بازتاب فرهنگ درون‌گراست؛ اما شیوه ورود در حمام‌های مردانه، حریم‌های خصوصی را تقلیل داده و از گذرهای اصلی فراهم می‌شده است. روابط فضایی، ابعاد و تعداد فضاها و تزیینات آن نیز در حمام‌های اختصاصی زنان با حمام‌های مردانه متفاوت بوده و رابطه جنسیت و محرمیت متأثر از ساختار فرهنگی، تفاوت‌های بارزی در شکل‌گیری کالبد حمام‌ها ایجاد نموده است. https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_736327_dd2820477de3e469f5b7f2d2074dc0f2.pdf

موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو توسعه پایدار شهری 27170128 7 22 2026 05 22 Environmental Impact Assessment Iran National Building Regulations by Using Iranian Leopold Matrix Method ارزیابی اثرات زیست‌محیطی مقررات ملی ساختمان ایران به روش ماتریس لئوپولد ایرانی 41 56 736325 10.22034/usd.2024.2014942.1157 FA مهدی ترابی دانش‌آموخته کارشناس ارشد، گروه عمران محیط‌زیست، دانشکده مهندسی، مؤسسه آموزش عالی دانش‌پژوهان پیشرو، اصفهان، ایران. امیرمسعود سامانی مجد دانشیار،گروه عمران- محیط‌زیست، دانشکده مهندسی، مؤسسه آموزش عالی دانش‌پژوهان پیشرو، اصفهان، ایران. سعید سامانی مجد استادیار، گروه مهندسی عمران- محیط‌زیست، دانشکده مهندسی، مؤسسه آموزش عالی دانش‌پژوهان پیشرو، اصفهان، ایران. Journal Article 2023 11 03 The law of Iran Construction Engineering Organization approved in 1374 by the parliament of Islamic republic of Iran and National Building Regulations, it is a set of principles and technical rules that must be observed during the implementation and operation phase in order to ensure safety, health, environmental protection, comfort, economic efficiency, and saving energy consumption and preserving national capitals. Meanwhile, in the Islamic Republic of Iran, according to Article 50 of the Constitution, environmental protection is considered a public duty. In this research, wich is considered part of applied research in terms of its purpose and part of descriptive-analytical research in terms of its nature and method, the assessment of environmental effects in the law of engineering system and the topics of national building regulations with the Iranian modified Leopold matrix and It has been conducted through interviews with experts in the construction industry, consulting engineers and construction engineering offices. The results of this evaluation show that considering that less than 50% of the total average number of rows and columns is less than -3.1, the text law of the construction engineering organization and national building regulations of Iran needs correction options and improvement plans. Therefore, in order to reduce the effects and negative consequences, it is suggested to draft new national regulations under the title of "Environmental Requirements". قانون نظام‌مهندسی و کنترل ساختمان مصوبه 1374مجلس شورای اسلامی و مباحث مقررات ملی ساختمان مجموعه اصول و قواعد فنی است که باید در زمان اجرا و مرحله بهره‌برداری برای تأمین ایمنی، بهداشت، حفاظت محیط‌زیست، آسایش، صرفه اقتصادی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و حفظ سرمایه‌های ملّی رعایت شود. ضمن آن‌که در کشور جمهوری اسلامی ایران نیز مطابق با اصل 50 قانون اساسی، حفاظت محیط‌زیست وظیفه عمومی تلقی می‌شود. در این پژوهش که ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی است، ارزیابی اثرات محیط‌زیستی در قانون نظام‌مهندسی و مباحث مقررات ملی ساختمان با ماتریس لئوپولد اصلاح‌شده ایرانی از طریق مصاحبه با کارشناسان خبره صنعت ساختمان، مهندسین مشاور و دفاتر مهندسی ساختمان انجام‌شده است. نتایج حاصل از این ارزیابی نشان می‌دهد با توجه به اینکه کمتر از 50% تعداد کل میانگین سطرها و ستون‌ها کوچک‌تر از 3/1- است، متن قانون نظام‌مهندسی و مقررات ملی ساختمان ایران نیاز به گزینه‌های اصلاحی و طرح بهسازی دارد. ازاین‌رو به‌منظور کاهش آثار و پیامدهای منفی و در جهت اصلاح و بهسازی قانون نظام‌مهندسی و مباحث مقررات ملی تدوین مبحث جدیدی با عنوان «الزامات محیط‌زیست» پیشنهاد می‌شود. https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_736325_9195b76d5262d129de3a289b61d66990.pdf

موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو توسعه پایدار شهری 27170128 7 22 2026 05 22 Application of Critical Theory in the Transformative Practice of Architecture; A Critical Reading of Nader Khalili's Architecture کاربست نظریه انتقادی در حرفه تحول‌آفرین معماری؛ خوانشی انتقادی از معماری اَبَر خشت نادر خلیلی 57 83 721616 10.22034/usd.2024.2032093.1257 FA مهدی قائم پناه دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. اصغر محمدمرادی استاد، گروه مرمت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. غلامحسین معماریان استاد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. 0000-0003-1489-6648 Journal Article 2024 06 26 Critical theory, developed primarily through the work of the Frankfurt School, is an interdisciplinary framework that examines and critiques the social, cultural, political, and economic structures that sustain inequality, domination, and injustice. It seeks to reveal the hidden mechanisms of power embedded in institutions, ideologies, and everyday practices. Drawing upon these principles, critical architecture extends beyond aesthetic and technical concerns to investigate the relationship between the built environment and broader social realities. It recognizes that architecture is not a neutral practice but a powerful medium that can either reinforce or challenge existing systems of power.<br>In contrast to architectural approaches that prioritize formal expression or market-driven objectives, critical architecture advocates for socially responsible design that addresses the needs and aspirations of communities. Rather than merely criticizing prevailing conditions, it seeks to develop constructive alternatives capable of promoting social equity, inclusion, and empowerment. This perspective emphasizes the social, cultural, and political consequences of architectural decisions and encourages architects to engage actively with contemporary societal challenges.<br>The relevance of critical architecture is particularly significant in the Iranian context, where the construction industry faces complex social, economic, and environmental issues. By incorporating critical perspectives into architectural theory and professional practice, architects can contribute to addressing these challenges through innovative and transformative design strategies. This study explores the relationship between critical architecture and liberation in Iran by examining various definitions, interpretations, and branches of critical architectural thought. It also investigates the conditions necessary for establishing a progressive architectural practice that integrates social critique with practical design solutions.<br>The research argues that critical architecture can be effectively adapted to Iranian architectural discourse despite cultural and contextual differences. Furthermore, it highlights the work of Nader Khalili as an example of transformative practice through community participation, educational engagement, sustainable construction, and the humanization of architectural production. Ultimately, the study concludes that integrating critical perspectives into architectural education and practice can foster more socially responsible built environments and contribute to meaningful social change. معماری انتقادی با کاربست مفاهیم نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت، به دنبال مرتبط ساختن تئوری و عمل انتقادی در معماری است. ازآنجاکه فهم ما از زندگی روزمره، نهادها، روابط اجتماعی، توزیع قدرت، ارزش‌های فرهنگی و ... تحت تأثیر محیط ساخته‌شده است و ازآنجاکه معماری در تقاطع بین قدرت، فرهنگ، روابط تولید و بازنمایی عمل می‌کند، بنابراین معماری انتقادی نسبت به عمل سیاسی خودآگاه است. بی‌عدالتی‌های اجتماعی نیروی محرکه معماری انتقادی است و تا زمانی که این بی‌عدالتی‌ها ادامه داشته باشند، معماری انتقادی قانونی‌ترین چارچوب برای معماری است و فراخوانها جهت منسوخ شدن معماری انتقادی، نادیده گرفتن شخصیت اجتماعی معماری را دنبال خواهد داشت. در این راستا پژوهش حاضر تلاشی جهت تبیین معماری انتقادی است و ذیل پارادایم رهاییبخشی و با تکیه‌بر منابع کتابخانه‌ای، به بررسی تعاریف و وجوه آن، انواع برداشت‌ها و انشعابات آن، نسبت آن با معماری مدرن و پست‌مدرن، امکان کاربست آن ورای نفی و در معنای مثبت و الزامات آن برای یک حرفه سازنده معماری میپردازد. در پایان با بررسی ملاحظات آن در رابطه با برخی آسیب‌های اجتماعی مرتبط با محیط ساخته‌شده در جامعه معاصر ایران، نتیجه-گیری میشود که مباحث معماری انتقادی علیرغم برخی تفاوت‌ها در بستر فرهنگی، در معماری ایران قابل‌طرح بوده و شایسته است نقدهای اجتماعی آن را در حرفه معماری و محتوای آموزش معماری به کاربست. به این منظور وجوه انتقادی در معماری نادر خلیلی به‌عنوان نمونه‌ای از یک عمل تحولآفرین در حرفه معماری بررسی می‌شود. https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_721616_f316ad1f5e4b4ec09b1d1c335eaacea6.pdf

موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو توسعه پایدار شهری 27170128 7 22 2026 05 22 The Physical Factors Influencing Social Sustainability through the Preservation of Historical and Cultural Values in the Mehdi-al-Gadam Neighborhood of Urmia عوامل کالبدی مؤثر در پایداری اجتماعی از منظر حفظ ارزش‌های تاریخی- فرهنگی در محله مهدی القدم شهر ارومیه 85 107 729100 10.22034/usd.2025.2026409.1256 FA قاسم مطلبی استاد، گروه معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. مرتضی میرغلامی استاد، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. 0000-0001-7824-7255 پریسا هاشم پور استاد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. 0000-0001-7170-7722 احد نژادابراهیمی استاد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. 0000-0001-6025-1942 ائلناز ضرغامی سلطان احمدی دانشجوی دکتری شهرسازی اسلامی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. 0009-0000-4827-8333 Journal Article 2024 07 05 The historic urban fabric, which is the product of the interaction between numerous human and citizen factors with the physical structure of the city, has significant values, including social, cultural, historical, and economic values, as well as those inherent in its physical form. Today, the boom in urbanization and population growth, and consequently the increase in various types of demand, have caused to increase the number of existing problems and the diversity of decision-making centers and making the problem appear as an unsolvable impasse in most Iranian cities. Uneven and disproportionate distribution of services across the city, particularly in historical centers, uncoordinated growth of residential areas, lack of hierarchical systems aligned with modern urban life, neglect of social and cultural issues in urban fabrics, and the emergence of inefficient and unsustainable urban fabrics are some of the key issues. Each of these factors has had a significant impact on the shaping of today's cities in Iran, within their respective scope and scale. One of the issues that has not been extensively addressed in historical urban contexts is the concept of social sustainability. Due to the inappropriate activities and behaviors of human communities, there are consequences that grip society, and if these continue, all social and cultural structures of communities can disintegrate, leading to chaos and disorder. Therefore, changing behaviors and human actions appears essential for achieving social sustainability. This research seeks to examine the physical factors that influence the social sustainability of the historical fabric through the preservation of cultural-historical values, using various sources in the Mehdi Al-Qadam neighborhood of Urmia. Mehdi-al-Gadam neighborhood is one of the historic neighborhoods of it and different ethnic groups and religions, including Muslims (Sunni and Shia) and Christians (Assyrians and Armenians) live in the neighborhood.So the research aims to answer this research questions: What did the physical factors that impact the social sustainability of historic urban fabrics, and how the physical structure of the Mehdi Al-Qadam neighborhood has preserved its historic and cultural values. This research is an applied study that has been conducted using a mixed research method. Specifically, physical indicators related to social sustainability were identified and extracted through a review of existing literature. Subsequently, a conceptual framework for the study was developed. The Mehdi Al-Qadam neighborhood, situated within the historical urban fabric of Urmia, was selected as the case study for examining these physical indicators using a descriptive-survey methodology. Within this context, the analysis of indicators such as land use diversity, equitable access to services, and the quality of the built form relied on data gathered from resident interviews and the examination of land use maps, building quality assessments, and building height (number of stories) using ArcGIS software. Furthermore, space syntax analysis, conducted using DepthmapX v10 software, was employed to analyze the degree of spatial connectivity and integration within the neighborhood. The research findings showed that the selection criteria are only valid for a portion of the streets within the Mehdi al-Qadim neighborhood. The remaining area lacks suitable land use systems, accessibility, connectivity, and integration. The factors mentioned have led to a decline in the level of presence and social interaction of individuals within the neighborhood. Therefore, solutions like to design community center for fostering social interactions, to dedicate pedestrian paths and urban Spaces for hosting artistic ceremonies and exhibitions, can be proposed to improve social sustainability. یکی از موضوع ‌هایی که در بافت‏های تاریخی شهری چندان به آن پرداخته نشده، مقوله پایداری اجتماعی است. بنابراین تغییر رفتارها و نحوه فعالیت انسانی در مسیر دستیابی به پایداری اجتماعی ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش درصدد است تا عوامل کالبدی موثر در پایداری اجتماعی بافت تاریخی را از طریق حفظ ارزش‌های فرهنگی- تاریخی با استفاده از منابع مختلف در محله مهدی القدم شهر ارومیه بررسی کند و درصدد پاسخ به این سوالات پژوهشی برآید که عوامل کالبدی مؤثر در پایداری اجتماعی بافت تاریخی کدامند؟ و چگونه کالبد محله مهدی القدم ارزش‌های تاریخی-فرهنگی را در خود محفوظ داشته است؟ و چه راهکارهایی می‌توان برای پایداری اجتماعی از طریق ساختار کالبدی محله مهدی القدم شهر ارومیه ارائه نمود؟ این تحقیق با روش تحقیق ترکیبی پژوهش شده است. به این منظور شاخص‌های کالبدی در پایداری اجتماعی استخراج گردید و درنهایت چارچوب مفهومی پژوهش ارائه شد. سپس برای بررسی شاخص‌های کالبدی به روش توصیفی – پیمایشی محله مهدی القدم در بافت تاریخی شهر ارومیه انتخاب شد. برای تحلیل شاخص‌های نظیر تنوع کاربری زمین، بهره‌مندی یکسان همه از خدمات و کیفیت فرم کالبدی از نتایج مصاحبه با ساکنان و بررسی نقشه‌های کاربری زمین، کیفیت ابنیه و تعداد طبقات در نرم‌افزار Arc GIS و برای تحلیل میزان پیوستگی و ارتباطی، از تحلیل میزان هم پیوندی و ارتباط با روش چیدمان فضا در نرم‌افزار DepthmapX v10 استفاده گردیده است. نتایج تحقیق نشان داد که معیارهای انتخابی تنها در بخشی از خیابان‌های داخل محله مهدی القدم صادق است و بقیه بافت پایداری اجتماعی مطلوبی از لحاظ نظام کاربری زمین و دسترسی و ارتباط و هم پیوندی ندارد و این عوامل باعث کاهش میزان حضور افراد و تعامل اجتماعی آن‌ها را در سطح محله شده است. لذا می‌توان برای بهبود پایداری اجتماعی راهکارهایی نظیر طراحی مکان‌هایی برای برقراری تعاملات اجتماعی، اختصاص مسیرهای پیاده و... پیشنهاد داد. https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_729100_1c49020e8099580f147df230a0899097.pdf

موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو توسعه پایدار شهری 27170128 7 22 2026 05 22 The Role of Plant Species Diversity in Green Roofs for Energy Optimization: A Case Study of Shokouh School in Babol نقش تنوع گونه‌های گیاهی بام سبز در بهینه‌سازی مصرف انرژی: مطالعه موردی مدرسه شکوه بابل 109 129 736326 10.22034/usd.2026.2068767.1375 FA روح اله رحیمی دانشیار،گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0003-0597-6160 فاطمه فیروزمندی بندپی دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0009-0002-6359-6131 Journal Article 2025 08 12 With the increasing energy consumption and depletion of non-renewable resources, optimizing energy use in educational buildings has become a critical challenge. Green roofs, as a sustainable solution, offer significant potential to reduce thermal loads and carbon dioxide emissions. However, the crucial influence of plant species diversity on the energy performance of green roofs—particularly in temperate and humid climates characterized by high relative humidity and abundant rainfall—remains underexplored. This study specifically investigates the extent to which selected plant species on a green roof can optimize energy consumption patterns and CO₂ emissions in a school located in the temperate and humid climate of Babol, Iran. To address this question, the performance of four native and well-adapted plant species—Sedum album (white stonecrop), Thymus serpyllum (creeping thyme), various Sedum species, and Frankenia laevis—was simulated using Design Builder software and compared to a baseline scenario (conventional roof without green cover). The results clearly indicated that all species reduced energy consumption, but Sedum species achieved the highest overall performance, with a 17.7% reduction in total energy use (25.651 kWh), 17.8% in cooling load, and 17.4% in heating load. This species also lowered the average roof surface temperature to 20.11 °C and reduced CO₂ emissions by 7.5% (29/984 kg). In contrast, Frankenia laevis, with a remarkable 28.7% reduction in heating energy demand, proved particularly effective during the cold season. By filling an existing research gap for temperate and humid climates, this study provides practical guidelines for green roof design in educational buildings and identifies Sedum species as the optimal choice for maximizing energy efficiency and environmental sustainability in such climatic conditions. با افزایش مصرف انرژی و کاهش منابع تجدیدناپذیر، بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان‌های آموزشی به یک چالش اساسی تبدیل شده است. در این میان، بام‌های سبز به‌عنوان یک راهکار پایدار، با کاهش بارهای حرارتی و انتشار کربن، پتانسیل بالایی برای بهبود این وضعیت دارند. با این حال، تأثیر کلیدی تنوع گونه‌های گیاهی بر کارایی انرژی این سیستم‌ها، به‌ویژه در اقلیم‌های معتدل و مرطوب که ویژگی‌هایی مانند رطوبت نسبی بالا و بارندگی فراوان دارند، کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش به‌طور مشخص به این پرسش می‌پردازد که هر یک از گونه‌های گیاهی منتخب در یک بام سبز تا چه اندازه می‌توانند الگوی مصرف انرژی و انتشار دی‌اکسیدکربن را در یک مدرسه واقع در اقلیم معتدل و مرطوب شهر بابل بهینه‌سازی کنند؟ برای پاسخ به این پرسش، عملکرد چهار گونه گیاهی بومی و سازگار شامل ناز گوشتی، آویشن خزنده، سدوم‌ها و فرانکنیا با استفاده از نرم‌افزار دیزاین‌بیلدر شبیه‌سازی و با حالت پایه (بدون بام سبز) مقایسه شد. نتایج به‌وضوح نشان داد که همه گونه‌ها در کاهش مصرف انرژی مؤثر هستند، اما گونه سدوم‌ها با کاهش 17/7 درصدی در مصرف کل انرژی (معادل ۲۵۶۵۱ کیلووات‌ساعت)، 17/8 درصدی در سرمایش و 17/4 درصدی در گرمایش، بهترین عملکرد را ارائه داد. همچنین، این گونه موجب کاهش دمای سطح سقف به 20/11 درجه سانتی‌گراد و کاهش 7/5درصدی (۲۹۹۸۴ کیلوگرم) در انتشار کربن شد. در مقابل، فرانکنیا با کاهش 28/7 درصدی در انرژی گرمایشی، گزینه‌ای مناسب‌تر برای فصول سرد شناسایی شد. این پژوهش با پر کردن شکاف مطالعاتی در اقلیم معتدل و مرطوب، راهکارهای عملی برای طراحی بام‌های سبز در محیط‌های آموزشی ارائه می‌دهد و به‌طور مشخص گونه سدوم را به‌عنوان گونه بهینه برای دستیابی به حداکثر بهره‌وری انرژی و پایداری زیست‌محیطی در این اقلیم معرفی می‌کند. https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_736326_0a7da6d53a9acd2b94eec7fc910faab7.pdf