موسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو توسعه پایدار شهری 27170128 7 23 2026 07 23 An Analysis of Architectural Characteristics of the Synagogues of Joybare Neighborhood in Isfahan during the Qajar Period based on a Systemic Approach in Architecture تحلیلی بر ویژگی‌های معماری کنیسه‌های محله جویباره اصفهان در دوره قاجار بر مبنای نگرش سامانه‌ای در معماری 1 16 738997 10.22034/usd.2026.2022607.1213 FA آرزو حسینی دانش‌آموخته دکتری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران؛ مدرس مؤسسه آموزش عالی دانش پژوهان پیشرو. 0000-0003-2770-0317 Journal Article 2024 02 09 The life of the Jewish people and the coexistence of Muslims and Jews in Isfahan have a long history; consequently, many synagogues have been built in this city. Most of these synagogues were built in the Joybare neighborhood of Isfahan with the largest Jewish population in the Qajar era. The main purpose of this research is to identify and analyze the architectural characteristics of the Qajar synagogues in Isfahan based on a systematic approach in architecture besides considering their response to the cultural-religious needs of the Jews lived in Joybare neighborhood. In this regard, using library and field research as well as using comparative-analytical research method, the architectural characteristics of the Qajar synagogues in Joybare neighborhood of Isfahan have been compared, then the common architectural patterns in these synagogues have been recognized. Despite the similarities were seen in most of the Qajar synagogues in Isfahan, there were differences in these buildings in terms of spatial-functional characteristics (the typology of geometry and main spaces in the synagogue architecture) and physical-structural characteristics (architectural ornaments, lightings and structures) were observed. In the last step, the architectural principles of Joybare neighborhood synagogues in Isfahan during the Qajar period, such as human scale (observance of human scale, avoidance of high building height, meeting the needs of residents); avoidance of futility (moderation in decorations, size of the building and creating multifunctional spaces); introversion (inward-focused and reserved); hierarchy of spaces (from public to private spaces); centralism (creating centrality, privacy, spatial hierarchy, as well as forbidding over-looking); spatial orientation; and spatial zoning (between man’s and woman’s territory) were also extracted. زندگی قوم یهود و همزیستی مسلمانان و یهودیان در اصفهان قدمت طولانی دارد؛ به‌طوری‌که کنیسه‌های زیادی در این شهر بناشده است. اکثر این کنیسه‌ها که از دوره قاجار به‌جامانده‌اند، در محله یهودی‌نشین جویباره اصفهان با بیشترین جمعیت یهودی ساکن، احداث‌شده‌اند. هدف اصلی در این پژوهش شناخت و تحلیل ویژگی‌های معماری کنیسه‌های دوره قاجاری اصفهان بر مبنای نگرش سامانه‌ای در معماری و با توجه به پاسخ‌دهی آن‌ها به نیازهای فرهنگی- مذهبی یهودیان محله جویباره است. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که ویژگی‌ها و اصول معماری کنیسه‌های قاجاری محله جویباره اصفهان چیست. برای پاسخ به این پرسش، با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی و استفاده از روش قیاسی- تحلیلی، در گام نخست معماری این کنیسه ها ازنظر چهار سامانه زمینه (فرهنگی- محیطی)، کارکردی، کالبدی و سازه‌ای مورد تحلیل قرارگرفته است. سپس ویژگی‌های معماری آن‌ها مقایسه و الگوهای معماری رایج در این کنیسه ها بازشناسی شده است. باوجود مشابهتی که کمابیش در بیشتر کنیسه‌های قاجاری اصفهان دیده شد، اما تفاوت‌هایی نیز در این بناها ازلحاظ ویژگی‌های فضایی- کارکردی (گونه شناسی هندسه پلان عبادتگاه و فضاهای اصلی) و ویژگی‌های کالبدی- ساختاری (آرایه، نورگیری و سازه) مشاهده شد. سپس در گام آخر اصول معماری کنیسه‌های محله جویباره اصفهان در دوره قاجار مانند تواضع در معماری، سلسله‌مراتب فضایی، درون‌گرایی مرکزگرایی، محوربندی فضایی و عرصه بندی فضایی نیز استخراج شد. https://usdjournal.daneshpajoohan.ac.ir/article_738997_3f4e4276316f9cebc0426933be0e6447.pdf